<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X04n0225"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 225 花严经合论简要</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 225 花严经合论简要</title> <author>明 李贽简要</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>AI</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">4</idno>.<idno type="no">225</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-18 21:29:46 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">花严经合论简要</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Punctuated draft text as provided by GJ.cool AI auto punctuation engine</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，古籍酷 AI 自动标点引擎提供新式标点初稿</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>AI 标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07703"> <charName>CBETA CHARACTER CB07703</charName> <mapping cb:dec="990743" type="PUA">U+F1E17</mapping> <mapping type="unicode">U+20374</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(天*天)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB14146"> <charName>CBETA CHARACTER CB14146</charName> <mapping cb:dec="997186" type="PUA">U+F3742</mapping> <mapping type="unicode">U+25313</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*署]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15470"> <charName>CBETA CHARACTER CB15470</charName> <mapping cb:dec="998510" type="PUA">U+F3C6E</mapping> <mapping type="unicode">U+7CA4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>粤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(奥-辨+米)-大+ㄎ]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-11-03T14:49:49"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0831a" n="0831a"/> <lb ed="X" n="0831a01"/> <lb ed="X" n="0831a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 225-A 李长者花严经合论序</cb:mulu><head>No. 225-A <lb ed="X" n="0831a03"/><lb ed="R007" n="0377a01"/> 李长者花严经合论序。</head> <lb ed="X" n="0831a04"/> <lb ed="X" n="0831a05"/><lb ed="R007" n="0377a02"/><p xml:id="pX04p0831a0501">此经则天证圣年三藏<name role="" type="person">实叉难陀</name>奉，诏译也。天册金 <lb ed="X" n="0831a06"/><lb ed="R007" n="0377a03"/>轮圣神皇帝序曰：盖闻造化权舆之首，天道未分；龟 <lb ed="X" n="0831a07"/><lb ed="R007" n="0377a04"/>龙繫象之初，人文始著。虽万八千岁同临有截之区， <lb ed="X" n="0831a08"/><lb ed="R007" n="0377a05"/>七十二君讵识无边之義？由是人迷四忍，轮迴六趣 <lb ed="X" n="0831a09"/><lb ed="R007" n="0377a06"/>之中；家缠五盖，没溺三涂之下。及夫鹫巖西峙，象驾 <lb ed="X" n="0831a10"/><lb ed="R007" n="0377a07"/>东驱，慧日法王超四大而高视，中天调御越十地以 <lb ed="X" n="0831a11"/><lb ed="R007" n="0377a08"/>居尊，包括铁围，延促沙劫，混太空而为量，岂算数之 <lb ed="X" n="0831a12"/><lb ed="R007" n="0377a09"/>能穷？入纤芥之微区，匪名言之可述，无得而称者，其 <lb ed="X" n="0831a13"/><lb ed="R007" n="0377a10"/>唯大觉欤？朕曩劫植因，叨承<persName>佛</persName>记。金仙降旨，大雲之 <lb ed="X" n="0831a14"/><lb ed="R007" n="0377a11"/>偈先彰；玉扆披详，宝雨之文後及。加以积善馀庆，俯 <lb ed="X" n="0831a15"/><lb ed="R007" n="0377a12"/>集微躬，遂得地平天成，河淸海晏。殊祯绝瑞，既日至 <lb ed="X" n="0831a16"/><lb ed="R007" n="0377a13"/>而月书；贝葉灵文，亦时臻而岁洽。逾海越漠，献琛之 <lb ed="X" n="0831a17"/><lb ed="R007" n="0377a14"/>礼备焉；架险航深，重译之词罄矣。大方廣<persName>佛</persName>花严经 <lb ed="X" n="0831a18"/><lb ed="R007" n="0377a15"/>者，斯乃诸<persName>佛</persName>之密藏，<persName>如来</persName>之性海也。缅唯奥義，译在 <lb ed="X" n="0831a19"/><lb ed="R007" n="0377a16"/>晋朝，时逾六代，年将四百，一部之典纔获三万馀言， <lb ed="X" n="0831a20"/><lb ed="R007" n="0377a17"/>唯启半珠，未窥全宝。朕闻其梵本先在于阗国中遣 <lb ed="X" n="0831a21"/><lb ed="R007" n="0377a18"/>使奉迎，近方至此，既睹百千之妙颂，乃披十万之正 <lb ed="X" n="0831a22"/><lb ed="R007" n="0377b01"/>文。<g ref="#CB15470">粤</g>以证圣元年于大遍空寺亲受笔削，敬译斯文， <lb ed="X" n="0831a23"/><lb ed="R007" n="0377b02"/>遂得甘露流津，豫梦庚申之夕；膏雨洒润，後覃壬戌 <lb ed="X" n="0831a24"/><lb ed="R007" n="0377b03"/>之辰。式开实相之门，还符一味之泽。岂谓後五百岁， <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0831b" n="0831b"/> <lb ed="X" n="0831b01"/><lb ed="R007" n="0377b04"/>忽逢金口之言；娑婆境中，俄启珠函之秘乎？至开元 <lb ed="X" n="0831b02"/><lb ed="R007" n="0377b05"/>中，方山长者李通玄撰为合论。通玄之自序曰：有情 <lb ed="X" n="0831b03"/><lb ed="R007" n="0377b06"/>之本，依智海以为源；含识之流，总法身而为体。只为 <lb ed="X" n="0831b04"/><lb ed="R007" n="0377b07"/>情生智隔，想变体殊，达本情亡，知心体合。今此大方 <lb ed="X" n="0831b05"/><lb ed="R007" n="0377b08"/>廣<persName>佛</persName>花严经者，明众生之本际，示诸<persName>佛</persName>之果源。其为 <lb ed="X" n="0831b06"/><lb ed="R007" n="0377b09"/>本也，不可以功成；其为源也，不可以行得。功亡本就， <lb ed="X" n="0831b07"/><lb ed="R007" n="0377b10"/>行尽源成。源本无功，能随缘自在者，即此毘卢遮那 <lb ed="X" n="0831b08"/><lb ed="R007" n="0377b11"/>也。于是寄位四天，示形八相。菩提场内，现兰若以始 <lb ed="X" n="0831b09"/><lb ed="R007" n="0377b12"/>成；普光法堂，处报身之大宅。普贤长子，擧果德于藏 <lb ed="X" n="0831b10"/><lb ed="R007" n="0377b13"/>身；文殊小男，创启蒙于金色。以海印三昧，周法界而 <lb ed="X" n="0831b11"/><lb ed="R007" n="0377b14"/>降灵，用普眼之法门，睹尘中之刹海。依正二报，身土 <lb ed="X" n="0831b12"/><lb ed="R007" n="0377b15"/>交参；因果两门，体用相彻。以释天之宝网，彰十刹以 <lb ed="X" n="0831b13"/><lb ed="R007" n="0377b16"/>褈褈；取離垢之摩尼，明十身而隐隐。无边刹境，自他 <lb ed="X" n="0831b14"/><lb ed="R007" n="0377b17"/>不隔于毫端；十世古今，始终不移于当念。此方如是， <lb ed="X" n="0831b15"/><lb ed="R007" n="0377b18"/>十刹同然，圣众如雲，海会相入。智凡不碍，状多镜以 <lb ed="X" n="0831b16"/><lb ed="R007" n="0378a01"/>纳众形；彼此无妨，若干灯而共一室。出现品内，示因 <lb ed="X" n="0831b17"/><lb ed="R007" n="0378a02"/>果以结始终；<name role="" type="person">给孤独园</name>，利人天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0831001" n="0831001"/>之明法界。目连、鹙子， <lb ed="X" n="0831b18"/><lb ed="R007" n="0378a03"/>隔视听于对颜；六千比丘，启十明于路上。觉城东际， <lb ed="X" n="0831b19"/><lb ed="R007" n="0378a04"/>五众咸臻；古<persName>佛</persName>庙前，同登十智。善财发明导首，用彰 <lb ed="X" n="0831b20"/><lb ed="R007" n="0378a05"/>来众齐然。及至大中载，福州<name role="" type="person">开元寺</name>沙门志寧复以 <lb ed="X" n="0831b21"/><lb ed="R007" n="0378a06"/>论入经，仍自述曰：花严经者，盖非罗汉结集，亦非小 <lb ed="X" n="0831b22"/><lb ed="R007" n="0378a07"/>圣传持。大本花严，非<persName>佛</persName>不能知见；中本花严，住地菩 <lb ed="X" n="0831b23"/><lb ed="R007" n="0378a08"/>萨乃知。小本花严即十万之偈，今之所传，只获四万 <lb ed="X" n="0831b24"/><lb ed="R007" n="0378a09"/>五千馀偈。经云：如人化心化作<persName>佛</persName>，化与不化等无异； <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0831c" n="0831c"/> <lb ed="X" n="0831c01"/><lb ed="R007" n="0378a10"/>一切诸<persName>佛</persName>成菩提，成与不成无差别。善财童子成道， <lb ed="X" n="0831c02"/><lb ed="R007" n="0378a11"/>只在一生；六千比丘发智，不由多劫。白牛之驾将悟， <lb ed="X" n="0831c03"/><lb ed="R007" n="0378a12"/>即以超于大乘；金色世界现前，文殊之智全证。法花 <lb ed="X" n="0831c04"/><lb ed="R007" n="0378a13"/>龙女成<persName>佛</persName>，只在刹那；妙峰见<persName>佛</persName>光明，初住便登。大唐 <lb ed="X" n="0831c05"/><lb ed="R007" n="0378a14"/>欣代之间，有长者李通玄造斯经论四十卷，志寧览 <lb ed="X" n="0831c06"/><lb ed="R007" n="0378a15"/>此论文，得其大意。今见此方君子以论与经难为和 <lb ed="X" n="0831c07"/><lb ed="R007" n="0378a16"/>会，志寧不揆衰迈，将此论文注于经下，使後之览者 <lb ed="X" n="0831c08"/><lb ed="R007" n="0378a17"/>无费乃心，纔如开经，便得见论。论从第八卷起註入 <lb ed="X" n="0831c09"/><lb ed="R007" n="0378a18"/>经，兼论与经，共成一百二十卷。其会释七卷，写附于 <lb ed="X" n="0831c10"/><lb ed="R007" n="0378b01"/>前。又至乾德岁，沙门慧研又撰为序曰：此教非贝巖 <lb ed="X" n="0831c11"/><lb ed="R007" n="0378b02"/>所编，乃文殊结集。总三部，一部有十三千大千世界 <lb ed="X" n="0831c12"/><lb ed="R007" n="0378b03"/>微尘数偈，一四天下微尘数品；一部有四十九万八 <lb ed="X" n="0831c13"/><lb ed="R007" n="0378b04"/>千八百偈，一千二百品；一部有十万偈，四十八品。隐 <lb ed="X" n="0831c14"/><lb ed="R007" n="0378b05"/>乎龙藏，未擅阎浮，逮从正法光，馀年将五百。则第十 <lb ed="X" n="0831c15"/><lb ed="R007" n="0378b06"/>四代祖师龙树运神海藏，观前二部非世人所及，乃 <lb ed="X" n="0831c16"/><lb ed="R007" n="0378b07"/>诵後部，归于五天。传佈千年，方垂华夏。东晋初译，地 <lb ed="X" n="0831c17"/><lb ed="R007" n="0378b08"/>涌灵泉。唐朝次翻，天降甘露。玄宗开元中，太原有逸 <lb ed="X" n="0831c18"/><lb ed="R007" n="0378b09"/>士李通玄者，穷八十卷之真诠，括四十轴之玄论。夜 <lb ed="X" n="0831c19"/><lb ed="R007" n="0378b10"/>驱神笔，舒玉齿之祥光；日探幽玄，感天童之给膳。张 <lb ed="X" n="0831c20"/><lb ed="R007" n="0378b11"/>皇教海，罗列義天。大中载，无诸有高僧志寧，缅思後 <lb ed="X" n="0831c21"/><lb ed="R007" n="0378b12"/>进之披寻，难测法门之豐富，遂合经论，文旨相须。然 <lb ed="X" n="0831c22"/><lb ed="R007" n="0378b13"/>其義类繁衍，未圆品藻。慧研因参雲水，叨览指归，敢 <lb ed="X" n="0831c23"/><lb ed="R007" n="0378b14"/>揾牋毫，厘斯漏略。列经论以标擧，彰教理而相收。義 <lb ed="X" n="0831c24"/><lb ed="R007" n="0378b15"/>朗文淸，不假猊台而抱帙；神辉智发，何劳鹫岭以寻 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0832a" n="0832a"/> <lb ed="X" n="0832a01"/><lb ed="R007" n="0378b16"/>师。卓和尙曰：备矣。先<persName>佛</persName>为经，後<persName>佛</persName>为论。<persName>佛</persName>志寧合经 <lb ed="X" n="0832a02"/><lb ed="R007" n="0378b17"/>论而为一，<persName>佛</persName>慧研厘经论以标纲，皆不过为後代<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0832a03"/><lb ed="R007" n="0378b18"/>子便于观览故耳，其用心勤矣。然一百二十卷之繁， <lb ed="X" n="0832a04"/><lb ed="R007" n="0379a01"/>吾恐一切贤圣终未敢轻㑥也。破夏以来，获听寧<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0832a05"/><lb ed="R007" n="0379a02"/>者袁文炜，细读花严合论一遍，乃知善说花严无如 <lb ed="X" n="0832a06"/><lb ed="R007" n="0379a03"/>长者，因简其尤要者录之。倘有大心众生，欲乘<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0832a07"/><lb ed="R007" n="0379a04"/>乘，直至道场，则此二百纸简要之论文，便是花严无 <lb ed="X" n="0832a08"/><lb ed="R007" n="0379a05"/>尽藏之法界也。自心是<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>智，自眼是<persName>佛</persName>文 <lb ed="X" n="0832a09"/><lb ed="R007" n="0379a06"/>殊根本智，自身是<persName>佛</persName>普贤差别万行智，自诵是<persName>佛</persName>音 <lb ed="X" n="0832a10"/><lb ed="R007" n="0379a07"/>声，自听是<persName>佛</persName>观世音力，自语是<persName>佛</persName>开不二之门，自念 <lb ed="X" n="0832a11"/><lb ed="R007" n="0379a08"/>是<persName>佛</persName>不思议神通自在功德，皆<persName>佛</persName>也。吾何幸身亲见 <lb ed="X" n="0832a12"/><lb ed="R007" n="0379a09"/>之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0832a13"/> <lb ed="X" n="0832a14"/> <lb ed="X" n="0832a15"/> <lb ed="X" n="0832a16"/> <lb ed="X" n="0832a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 225-B 李长者事迹</cb:mulu><head>No. 225-B <lb ed="X" n="0832a18"/><lb ed="R007" n="0379a11"/> 李长者事迹</head> <lb ed="X" n="0832a19"/> <lb ed="X" n="0832a20"/><lb ed="R007" n="0379a12"/><p xml:id="pX04p0832a2001">李长者，讳通玄，莫详所自。或有询其本者，但言沧州 <lb ed="X" n="0832a21"/><lb ed="R007" n="0379a13"/>人。开元二十七年三月朢日，曳<g ref="#CB15081">策</g>荷笈，至于太原盂 <lb ed="X" n="0832a22"/><lb ed="R007" n="0379a14"/>县西四十里同颍鄕，村名大贤。有高山奴者，尙德慕 <lb ed="X" n="0832a23"/><lb ed="R007" n="0379a15"/>士。长者诣其门，山奴谛瞻神仪，知非常器，遂罄折礼 <lb ed="X" n="0832a24"/><lb ed="R007" n="0379a16"/>接，请归安居。每旦唯食枣十颗，柏葉餠子如匕大者 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0832b" n="0832b"/> <lb ed="X" n="0832b01"/><lb ed="R007" n="0379a17"/>一枚。自尔不交外人，掩室独处，含毫临纸，会无虚时， <lb ed="X" n="0832b02"/><lb ed="R007" n="0379a18"/>如是三稔。一旦，捨山奴南去五六里，至马氏古<persName>佛</persName>堂， <lb ed="X" n="0832b03"/><lb ed="R007" n="0379b01"/>自构土室，寓于其侧，端居宴默，亦又十年。後复囊挈 <lb ed="X" n="0832b04"/><lb ed="R007" n="0379b02"/>经书，遵道而去。二十里馀，次韩氏别业，即今冠盖村 <lb ed="X" n="0832b05"/><lb ed="R007" n="0379b03"/>焉。忽逢一虎，当涂驯伏，如有所待。长者与之曰：吾将 <lb ed="X" n="0832b06"/><lb ed="R007" n="0379b04"/>著论<name role="" type="person">释花严</name>经，可与吾择一栖止。言毕，虎起。长者徐 <lb ed="X" n="0832b07"/><lb ed="R007" n="0379b05"/>而抚之，遂将所挈之囊，挂于虎背，任其所止。于是虎 <lb ed="X" n="0832b08"/><lb ed="R007" n="0379b06"/>望神福山原，直下三十馀里，当一土龛前，便自蹲驻。 <lb ed="X" n="0832b09"/><lb ed="R007" n="0379b07"/>长者旋收囊装，置于龛内。虎乃屡顾，妥尾而去。其龛 <lb ed="X" n="0832b10"/><lb ed="R007" n="0379b08"/>莹洁圆迴，廣袤寻丈，自然而有，非人力成。龛之四旁， <lb ed="X" n="0832b11"/><lb ed="R007" n="0379b09"/>旧无泉<g ref="#CB00589">涧</g>。长者始来之夕，风雷暴作，拔去一古松，高 <lb ed="X" n="0832b12"/><lb ed="R007" n="0379b10"/>三百馀尺。及旦，松根之下，化为一潭，深极数寻，迴还 <lb ed="X" n="0832b13"/><lb ed="R007" n="0379b11"/>五十馀步，甘逾瑞露，色夺琉璃，时人号为长者泉。至 <lb ed="X" n="0832b14"/><lb ed="R007" n="0379b12"/>今澄明，未曾增减。<g ref="#CB07703">愆</g>阳之岁，祈之必应。长者制论之 <lb ed="X" n="0832b15"/><lb ed="R007" n="0379b13"/>夕，心穷玄奥，口出白光，照耀龛中，以代灯烛。居山之 <lb ed="X" n="0832b16"/><lb ed="R007" n="0379b14"/>後，忽有二女子，容华绝世，皆可笄年，俱衣大佈之衣， <lb ed="X" n="0832b17"/><lb ed="R007" n="0379b15"/>悉以白巾幪首，姓氏居处，一无所言。常为长者汲水 <lb ed="X" n="0832b18"/><lb ed="R007" n="0379b16"/>焚香，供给纸笔，卯辰之际，辄具净馔，甘珍毕备，置长 <lb ed="X" n="0832b19"/><lb ed="R007" n="0379b17"/>者前，斋罢撤器，莫知所止。历于五祀，曾不缺时，及著 <lb ed="X" n="0832b20"/><lb ed="R007" n="0379b18"/>论将终，遂尔绝迹。谨按花严旧传，东晋三藏<persName>佛</persName><g ref="#CB00501">驮</g><g ref="#CB02494">跋</g> <lb ed="X" n="0832b21"/><lb ed="R007" n="0380a01"/>陀罗，于江都谢司空寺译经，有二靑衣童子，忽自庭 <lb ed="X" n="0832b22"/><lb ed="R007" n="0380a02"/>沼而出，承事梵僧，爇香添甁，不離座右，每欲将夕，还 <lb ed="X" n="0832b23"/><lb ed="R007" n="0380a03"/>潜沼中，日日皆然，率为常事。及译毕写净，沉默无迹， <lb ed="X" n="0832b24"/><lb ed="R007" n="0380a04"/>长者感通，事符曩昔。长者身长七尺二寸，廣眉朗目， <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0832c" n="0832c"/> <lb ed="X" n="0832c01"/><lb ed="R007" n="0380a05"/>丹唇紫肥，长髯美茂，修臂圆直，发彩绀色，毛端右旋， <lb ed="X" n="0832c02"/><lb ed="R007" n="0380a06"/>质状无伦，风姿持异，殊妙之相，靡不具足。首冠桦皮 <lb ed="X" n="0832c03"/><lb ed="R007" n="0380a07"/>之冠，身披麻衣，长裙博袖，散腰而行，亦无韦带。居常 <lb ed="X" n="0832c04"/><lb ed="R007" n="0380a08"/>跣足，不务将迎，放旷人天，无所拘制。忽一日出山，访 <lb ed="X" n="0832c05"/><lb ed="R007" n="0380a09"/>旧址之里，适値墅人聚族合乐，长者遍语之曰：汝等 <lb ed="X" n="0832c06"/><lb ed="R007" n="0380a10"/>好住，吾将归去。众乃罢乐，惊惶相顾，咸皆恻怆，必谓 <lb ed="X" n="0832c07"/><lb ed="R007" n="0380a11"/>长者却还沧州，挥涕同词，恳请留止。长者曰：纵在百 <lb ed="X" n="0832c08"/><lb ed="R007" n="0380a12"/>年，会当归去。于是擧众却送长者入山，至其龛所，复 <lb ed="X" n="0832c09"/><lb ed="R007" n="0380a13"/>语之曰：去住常然耳，汝等可各还家。及众旅踵之顷， <lb ed="X" n="0832c10"/><lb ed="R007" n="0380a14"/>岚雾四起，景物不分，行路之人，咸共骇异。翌日，长叟 <lb ed="X" n="0832c11"/><lb ed="R007" n="0380a15"/>结徒，登山礼候，但见姿容端俨，<anchor xml:id="nkr_note_add_0832c1101" n="0832c1101"/><anchor xml:id="beg0832c1101" n="0832c1101"/>已<anchor xml:id="end0832c1101"/>坐化于龛中矣。时 <lb ed="X" n="0832c12"/><lb ed="R007" n="0380a16"/>当三月二十八日，报龄九十六。有一巨蛇，蟠当龛外， <lb ed="X" n="0832c13"/><lb ed="R007" n="0380a17"/>张目呀口，不可向近。众乃归诚致祝：某等今欲收长 <lb ed="X" n="0832c14"/><lb ed="R007" n="0380a18"/>者全身，将营殡藏，乞潜威灵，愿得就事。蛇因摄形不 <lb ed="X" n="0832c15"/><lb ed="R007" n="0380b01"/>现，耆旧潸泣舆荷。择地于大山之阴，垒石为坟，即神 <lb ed="X" n="0832c16"/><lb ed="R007" n="0380b02"/>福山誓多兰若，今方山是也。初长者隐化之日，及成 <lb ed="X" n="0832c17"/><lb ed="R007" n="0380b03"/>坟之时，烟雲凝布，巖谷震荡，有二白鹤，哀唳当空，二 <lb ed="X" n="0832c18"/><lb ed="R007" n="0380b04"/>鹿相叫连夕，其馀飞走，悲鸣满山。鄕原之人，相率变 <lb ed="X" n="0832c19"/><lb ed="R007" n="0380b05"/>服，追攀孺慕，若丧所天。每当建斋，即坟上雲起，七七 <lb ed="X" n="0832c20"/><lb ed="R007" n="0380b06"/>如是。至大历九年二月六日，有僧廣超，于誓多兰若， <lb ed="X" n="0832c21"/><lb ed="R007" n="0380b07"/>获长者所著论二部，一是大方廣<persName>佛</persName>新花严经论四 <lb ed="X" n="0832c22"/><lb ed="R007" n="0380b08"/>十卷，一是十二缘生解迷显智成悲十明论一卷，传 <lb ed="X" n="0832c23"/><lb ed="R007" n="0380b09"/>写扬显，遍于幷汾。廣超门人道光，能继师志，肩负二 <lb ed="X" n="0832c24"/><lb ed="R007" n="0380b10"/>论，同遊燕赵，昭示淮泗，使後代南北学人，悉得参关 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0833a" n="0833a"/> <lb ed="X" n="0833a01"/><lb ed="R007" n="0380b11"/>论文，宗承长者，皆超、光二僧流佈之功。比岁僧元觇， <lb ed="X" n="0833a02"/><lb ed="R007" n="0380b12"/>特抵方山，求长者遗迹。初礼石坟，次寻龛趾，龛前有 <lb ed="X" n="0833a03"/><lb ed="R007" n="0380b13"/>松三株，俱是长者手植。长者将化之月，一株遂枯，至 <lb ed="X" n="0833a04"/><lb ed="R007" n="0380b14"/>今二株，常有灵鹤结巢于顶。又于寿阳南界解愁村， <lb ed="X" n="0833a05"/><lb ed="R007" n="0380b15"/>遇李士源者，乃传论僧廣超之犹子也，示长者真容， <lb ed="X" n="0833a06"/><lb ed="R007" n="0380b16"/>图瞻礼而迴，斯为满愿矣。</p><p xml:id="pX04p0833a0611" cb:place="inline">雲居散人马支<anchor xml:id="nkr_note_add_0833a0601" n="0833a0601"/><anchor xml:id="beg0833a0601" n="0833a0601"/>纂<anchor xml:id="end0833a0601"/>录。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0833a07"/> <lb ed="X" n="0833a08"/> <lb ed="X" n="0833a09"/> <lb ed="X" n="0833a10"/> <lb ed="X" n="0833a11"/><cb:docNumber>No. 225</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0833a12"/><lb ed="R007" n="0381a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大方廣<persName>佛</persName>花严经合论简要卷之一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0833a13"/> <lb ed="X" n="0833a14"/><lb ed="R007" n="0381a02"/><byline cb:type="other">唐沧州长者李通玄合论</byline> <lb ed="X" n="0833a15"/><lb ed="R007" n="0381a03"/><byline cb:type="author">明温陵长者李 贽简要</byline> <lb ed="X" n="0833a16"/><lb ed="R007" n="0381a04"/><byline cb:type="other">明吴兴後学董廣<g ref="#CB14146">曙</g>阅正</byline> <lb ed="X" n="0833a17"/><lb ed="R007" n="0381a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">会释</cb:mulu><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX04p0833a1701">第一明依教分宗</item><item xml:id="itemX04p0833a1708">第二明依宗教别</item> <lb ed="X" n="0833a18"/><lb ed="R007" n="0381a06"/><item xml:id="itemX04p0833a1801">第三明教義差别</item><item xml:id="itemX04p0833a1808">第四明成<persName>佛</persName>同别</item> <lb ed="X" n="0833a19"/><lb ed="R007" n="0381a07"/><item xml:id="itemX04p0833a1901">第五明见<persName>佛</persName>差别</item><item xml:id="itemX04p0833a1908">第六明说教时分</item> <lb ed="X" n="0833a20"/><lb ed="R007" n="0381a08"/><item xml:id="itemX04p0833a2001">第七明净土权实</item><item xml:id="itemX04p0833a2008">第八明摄化境界</item> <lb ed="X" n="0833a21"/><lb ed="R007" n="0381a09"/><item xml:id="itemX04p0833a2101">第九明因果延促</item><item xml:id="itemX04p0833a2108">第十明会教始终</item></list> <lb ed="X" n="0833a22"/><lb ed="R007" n="0381a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第一明依教分宗</cb:mulu><head>〇第一、明依教分宗者</head><p xml:id="pX04p0833a2210" cb:place="inline">夫<persName>如来</persName>成道，体应真源，理事 <lb ed="X" n="0833a23"/><lb ed="R007" n="0381a11"/>二门，一多相彻，智境圆寂，何法不周？只为器有差殊， <lb ed="X" n="0833a24"/><lb ed="R007" n="0381a12"/>轨仪各异，始终渐顿，随根不同，设法应宜，大小全别， <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0833b" n="0833b"/> <lb ed="X" n="0833b01"/><lb ed="R007" n="0381a13"/>时分因果，延促不同，化<persName>佛</persName>本身，施诠各异，国土净秽， <lb ed="X" n="0833b02"/><lb ed="R007" n="0381a14"/>增减不同，地位因果，自有投分。创学之流，未谙教迹， <lb ed="X" n="0833b03"/><lb ed="R007" n="0381a15"/>执权成实，迷不进修。若不咸擧众宗，类其损益，无以 <lb ed="X" n="0833b04"/><lb ed="R007" n="0381a16"/>了其迷滞者矣。今略分十法，以辩阐献，使得学者知 <lb ed="X" n="0833b05"/><lb ed="R007" n="0381a17"/>宗，迁权就实，不滞其行，速证菩提。</p> <lb ed="X" n="0833b06"/><lb ed="R007" n="0381a18"/><p xml:id="pX04p0833b0601">一、小乘戒经，为情有为宗，为<persName>如来</persName>创，为凡夫造业 <lb ed="X" n="0833b07"/><lb ed="R007" n="0381b01"/>处，说是应作，是不应作，捨者善，不捨者不善。如此 <lb ed="X" n="0833b08"/><lb ed="R007" n="0381b02"/>立教，未为实有。如此有教，且约凡情虚妄之处，横 <lb ed="X" n="0833b09"/><lb ed="R007" n="0381b03"/>计诸恶，以教制之，令生人天。是故戒序云：若欲生 <lb ed="X" n="0833b10"/><lb ed="R007" n="0381b04"/>天上，及生人中者，常当护戒足，勿令有毁损。众生 <lb ed="X" n="0833b11"/><lb ed="R007" n="0381b05"/>有为，作业虚妄，非实得故。生人天无常，虚妄非实， <lb ed="X" n="0833b12"/><lb ed="R007" n="0381b06"/>未得法身智身，非为实有宗。且为情有宗，于小乘 <lb ed="X" n="0833b13"/><lb ed="R007" n="0381b07"/>中，为轨持教也。如花严经，持戒即不然。经云：身是 <lb ed="X" n="0833b14"/><lb ed="R007" n="0381b08"/>梵行耶？身业四威仪，乃至<persName>佛</persName>法僧十众，七遮和尙， <lb ed="X" n="0833b15"/><lb ed="R007" n="0381b09"/>羯磨壇场等，是梵行耶？如是谛观，求梵行者，了不 <lb ed="X" n="0833b16"/><lb ed="R007" n="0381b10"/>可得，是故名为淸净梵行。如梵行品说：如是淸净 <lb ed="X" n="0833b17"/><lb ed="R007" n="0381b11"/>行者，名持<persName>佛</persName>性戒，得<persName>佛</persName>法身故。乃至初发心时，便 <lb ed="X" n="0833b18"/><lb ed="R007" n="0381b12"/>成正觉，与<persName>佛</persName>体齐，理事平等，混真法界。如是持戒， <lb ed="X" n="0833b19"/><lb ed="R007" n="0381b13"/>不见自身能持戒者，不见他身有破戒者，非凡夫 <lb ed="X" n="0833b20"/><lb ed="R007" n="0381b14"/>行，非圣贤行，不见自身发菩提心，不见诸<persName>佛</persName>成等 <lb ed="X" n="0833b21"/><lb ed="R007" n="0381b15"/>正觉。若好若恶，若有少法可得，不名菩提，不名净 <lb ed="X" n="0833b22"/><lb ed="R007" n="0381b16"/>行，当如是观。如是性戒，即法身也。法身者，即<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0833b23"/><lb ed="R007" n="0381b17"/>智慧也。<persName>如来</persName>智慧者，即正觉也。是故不同小乘，有 <lb ed="X" n="0833b24"/><lb ed="R007" n="0381b18"/>取捨故。</p> <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0833c" n="0833c"/> <lb ed="X" n="0833c01"/><lb ed="R007" n="0382a01"/><p xml:id="pX04p0833c0101">二、如梵网经：菩萨戒为情有及真，俱示为宗。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0833c02"/><lb ed="R007" n="0382a02"/>为凡夫之中，有大心众生，乐行慈悲，欣求<persName>佛</persName>果者， <lb ed="X" n="0833c03"/><lb ed="R007" n="0382a03"/>说<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>为本身，千百亿为化身，顿令识末还 <lb ed="X" n="0833c04"/><lb ed="R007" n="0382a04"/>本行。经言：若人受<persName>佛</persName>戒，即入诸<persName>佛</persName>位，位同大觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0833c0401" n="0833c0401"/><anchor xml:id="beg0833c0401" n="0833c0401"/>已<anchor xml:id="end0833c0401"/>， <lb ed="X" n="0833c05"/><lb ed="R007" n="0382a05"/>真是诸<persName>佛</persName>子。即为性戒，故即为真宗。此乃为大心 <lb ed="X" n="0833c06"/><lb ed="R007" n="0382a06"/>众生顿示法身性戒，下劣者得渐。一教应二根，如 <lb ed="X" n="0833c07"/><lb ed="R007" n="0382a07"/>是千百亿，各接微尘众，俱来至我所。明捨权而就 <lb ed="X" n="0833c08"/><lb ed="R007" n="0382a08"/>实，此为实有教。虽然立实有宗，不同花严经毘卢 <lb ed="X" n="0833c09"/><lb ed="R007" n="0382a09"/>遮那所说，此经仍随化身所化，方来至本身也。圆 <lb ed="X" n="0833c10"/><lb ed="R007" n="0382a10"/>教之宗一下，顿示本身。本法界大智，报身因果，理 <lb ed="X" n="0833c11"/><lb ed="R007" n="0382a11"/>事齐彰。</p> <lb ed="X" n="0833c12"/><lb ed="R007" n="0382a12"/><p xml:id="pX04p0833c1201">三、般若教为说空彰实为宗。为<persName>如来</persName>初为人天凡 <lb ed="X" n="0833c13"/><lb ed="R007" n="0382a13"/>夫说二乘教，繫著理事俱实不能離障，为说空教 <lb ed="X" n="0833c14"/><lb ed="R007" n="0382a14"/>破所繫著，故般若经中说十八种空法，世间三宝 <lb ed="X" n="0833c15"/><lb ed="R007" n="0382a15"/>四谛三世等一切皆空，空亦空，廣如经说。此乃空 <lb ed="X" n="0833c16"/><lb ed="R007" n="0382a16"/>却无明诸障等业，无明总尽障业皆无，自性涅槃 <lb ed="X" n="0833c17"/><lb ed="R007" n="0382a17"/>自然显著，此为真有不名空宗。虽然为真有，所说 <lb ed="X" n="0833c18"/><lb ed="R007" n="0382a18"/>教门多有成壞，故未可为圆。如花严经具报相好 <lb ed="X" n="0833c19"/><lb ed="R007" n="0382b01"/>莊严能虚能实，当部之内当品之中，十十菩萨等 <lb ed="X" n="0833c20"/><lb ed="R007" n="0382b02"/>上下自相纶贯，空有之法不独孤行。又以普贤文 <lb ed="X" n="0833c21"/><lb ed="R007" n="0382b03"/>殊上下交参，理事相彻互相交映，一部之典品品 <lb ed="X" n="0833c22"/><lb ed="R007" n="0382b04"/>相彻句句相参，一品之中四十品经同入，一言之 <lb ed="X" n="0833c23"/><lb ed="R007" n="0382b05"/>内十万之颂齐麾，一成即一切成，一壞即一切壞， <lb ed="X" n="0833c24"/><lb ed="R007" n="0382b06"/>总以性齐时齐行齐故。如上等齐说法亦齐，如是 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0834a" n="0834a"/> <lb ed="X" n="0834a01"/><lb ed="R007" n="0382b07"/>齐故。如今成<persName>佛</persName>与三世<persName>佛</persName>齐成<persName>佛</persName>故，为无三世故， <lb ed="X" n="0834a02"/><lb ed="R007" n="0382b08"/>为无时故，不同彼教成壞别时故，因果前後故。</p> <lb ed="X" n="0834a03"/><lb ed="R007" n="0382b09"/><p xml:id="pX04p0834a0301">四、解深密经为不空不有宗。<persName>如来</persName>说于有教空教 <lb ed="X" n="0834a04"/><lb ed="R007" n="0382b10"/>之後，说此一部之教和会有无二见为不空不有， <lb ed="X" n="0834a05"/><lb ed="R007" n="0382b11"/>即说九识为纯净无染识。如瀑水流生多波浪，诸 <lb ed="X" n="0834a06"/><lb ed="R007" n="0382b12"/>波浪等以水为依，五六七八等识皆以阿陀那识 <lb ed="X" n="0834a07"/><lb ed="R007" n="0382b13"/>为依，故如彼波浪以水为依。深密经云：如善镜面， <lb ed="X" n="0834a08"/><lb ed="R007" n="0382b14"/>若有一影生缘现前唯一影起，若二若多影生缘 <lb ed="X" n="0834a09"/><lb ed="R007" n="0382b15"/>现前有多影起，非此镜面转变为影，亦无受用灭 <lb ed="X" n="0834a10"/><lb ed="R007" n="0382b16"/>尽可得。此明五六七八识所依第九净识处也。又 <lb ed="X" n="0834a11"/><lb ed="R007" n="0382b17"/>云：如是菩萨虽由法住智为依止为建立故，此经 <lb ed="X" n="0834a12"/><lb ed="R007" n="0382b18"/>意欲令于识处便明识体本唯真智，故如彼瀑流 <lb ed="X" n="0834a13"/><lb ed="R007" n="0383a01"/>不離水体而生波浪。又如明镜依彼净体无所分 <lb ed="X" n="0834a14"/><lb ed="R007" n="0383a02"/>别，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0834001" n="0834001"/>舍多影像不碍有而常无故。如是自心所现识 <lb ed="X" n="0834a15"/><lb ed="R007" n="0383a03"/>相不離本体，无作净智所现影相，都无自他内外 <lb ed="X" n="0834a16"/><lb ed="R007" n="0383a04"/>等执，任用随智无所分别，以破空有二繫为不空 <lb ed="X" n="0834a17"/><lb ed="R007" n="0383a05"/>不有。故深密经颂曰：阿陀那识甚深细，一切种子 <lb ed="X" n="0834a18"/><lb ed="R007" n="0383a06"/>如瀑流，我于凡愚不开演，恐彼分别执为我。阿陀 <lb ed="X" n="0834a19"/><lb ed="R007" n="0383a07"/>那识甚深细者，引彼凡流就识成智，不同二乘及 <lb ed="X" n="0834a20"/><lb ed="R007" n="0383a08"/>渐始学菩萨破相成空，不同凡夫繫而实有，不同 <lb ed="X" n="0834a21"/><lb ed="R007" n="0383a09"/>彼故不空不有。何法不空？为智能随缘照機利物 <lb ed="X" n="0834a22"/><lb ed="R007" n="0383a10"/>故。何法不有？为智正随缘时无性相故、无生住灭 <lb ed="X" n="0834a23"/><lb ed="R007" n="0383a11"/>故。以是義故名不空不有。此经虽复如是，于心识 <lb ed="X" n="0834a24"/><lb ed="R007" n="0383a12"/>之处令知空有无二。花严经则不然，但彰本身本 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0834b" n="0834b"/> <lb ed="X" n="0834b01"/><lb ed="R007" n="0383a13"/>法界一真之根本智<persName>佛</persName>体用故，混真性相法报之 <lb ed="X" n="0834b02"/><lb ed="R007" n="0383a14"/>海，直为上上根人顿示<persName>佛</persName>果德一真法界本智，以 <lb ed="X" n="0834b03"/><lb ed="R007" n="0383a15"/>为开示悟入之门，不论随妄而生识等。是故花严 <lb ed="X" n="0834b04"/><lb ed="R007" n="0383a16"/>教门直彰本体用法界，<persName>佛</persName>果门直授上根凡夫令 <lb ed="X" n="0834b05"/><lb ed="R007" n="0383a17"/>其悟入，不同深密经中安立五六七八九识施设 <lb ed="X" n="0834b06"/><lb ed="R007" n="0383a18"/>权门。如深密经权施第九阿陀那识，意有异途为 <lb ed="X" n="0834b07"/><lb ed="R007" n="0383b01"/>二乘之人，久厌恶生死修空灭识直趣空寂，及渐 <lb ed="X" n="0834b08"/><lb ed="R007" n="0383b02"/>学菩萨乐空增勝，但有一分慈悲未证法身<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0834b09"/><lb ed="R007" n="0383b03"/>根本，但以空门而为所乘，六波罗蜜而为行相，初 <lb ed="X" n="0834b10"/><lb ed="R007" n="0383b04"/>对治门还同二乘，无常不净白骨微尘等观方入 <lb ed="X" n="0834b11"/><lb ed="R007" n="0383b05"/>空观，二乘趣灭菩萨留生，以空无我等观折伏我 <lb ed="X" n="0834b12"/><lb ed="R007" n="0383b06"/>法不令增长。以是義故，解深密经方便安立七八 <lb ed="X" n="0834b13"/><lb ed="R007" n="0383b07"/>识外，别说九识为纯净识，云七八识以净识为依 <lb ed="X" n="0834b14"/><lb ed="R007" n="0383b08"/>止故。未即直为说第八种子识为<persName>如来</persName>藏者，为彼 <lb ed="X" n="0834b15"/><lb ed="R007" n="0383b09"/>学徒畏苦习故。若说业种恒真生怖难信，是故权 <lb ed="X" n="0834b16"/><lb ed="R007" n="0383b10"/>且安立第九阿陀那识为净识，欲令不灭识性长 <lb ed="X" n="0834b17"/><lb ed="R007" n="0383b11"/>大菩提故。是故维摩经云：未具<persName>佛</persName>法亦不灭受而 <lb ed="X" n="0834b18"/><lb ed="R007" n="0383b12"/>取证也。受既不灭，想识亦然。如楞伽经直为根熟 <lb ed="X" n="0834b19"/><lb ed="R007" n="0383b13"/>者说第八识业种为<persName>如来</persName>藏。维摩经云：尘劳之畴 <lb ed="X" n="0834b20"/><lb ed="R007" n="0383b14"/>为<persName>如来</persName>种。大修道之士品类异途，解行差殊千端 <lb ed="X" n="0834b21"/><lb ed="R007" n="0383b15"/>万别，除二乘之外，菩萨之乘有四品不同：一修空 <lb ed="X" n="0834b22"/><lb ed="R007" n="0383b16"/>无我菩萨、二渐见<persName>佛</persName>性菩萨、三顿见<persName>佛</persName>性菩萨、四 <lb ed="X" n="0834b23"/><lb ed="R007" n="0383b17"/>以<persName>如来</persName>自性淸净智以五位加行起差别智，满普 <lb ed="X" n="0834b24"/><lb ed="R007" n="0383b18"/>贤行成大慈悲菩萨，究竟不出刹那际充满十方 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0834c" n="0834c"/> <lb ed="X" n="0834c01"/><lb ed="R007" n="0384a01"/><persName>佛</persName>果门。如花严经有一类菩萨，经百千亿那由他 <lb ed="X" n="0834c02"/><lb ed="R007" n="0384a02"/>劫行六波罗蜜不生<persName>佛</persName>家，犹名假名菩萨。以虽见 <lb ed="X" n="0834c03"/><lb ed="R007" n="0384a03"/><persName>佛</persName>性未彰智业，犹名假名菩萨也。</p> <lb ed="X" n="0834c04"/><lb ed="R007" n="0384a04"/><p xml:id="pX04p0834c0401">五、楞伽经以五法、三自性、八识、二无我为宗。彼经 <lb ed="X" n="0834c05"/><lb ed="R007" n="0384a05"/>于南海中<name role="" type="person">楞伽山</name>说，其山高峻，下瞻大海，傍无门 <lb ed="X" n="0834c06"/><lb ed="R007" n="0384a06"/>户，得神通者堪能陞往，乃表心地法门无修无证 <lb ed="X" n="0834c07"/><lb ed="R007" n="0384a07"/>者方能陞也。下瞻大海，表心海本自淸净，因境风 <lb ed="X" n="0834c08"/><lb ed="R007" n="0384a08"/>所转，识浪波动，欲明达境自空，心海自寂，心境俱 <lb ed="X" n="0834c09"/><lb ed="R007" n="0384a09"/>寂，事无不照。直为根熟菩萨顿说种子业识为如 <lb ed="X" n="0834c10"/><lb ed="R007" n="0384a10"/>来藏，异彼二乘灭识趣寂者故，亦为异彼般若修 <lb ed="X" n="0834c11"/><lb ed="R007" n="0384a11"/>空菩萨乐空增勝者故。直明识体本性全真，便成 <lb ed="X" n="0834c12"/><lb ed="R007" n="0384a12"/>智用，故了真即识，成智异彼。深密经意，别立九识， <lb ed="X" n="0834c13"/><lb ed="R007" n="0384a13"/>接引初根，渐令留惑，长大菩提，故不令其心植种 <lb ed="X" n="0834c14"/><lb ed="R007" n="0384a14"/>于空，亦不令其心如彼败种也。解深密经乃是入 <lb ed="X" n="0834c15"/><lb ed="R007" n="0384a15"/>惑之初门，楞伽、维摩直示惑之本实。楞伽即明八 <lb ed="X" n="0834c16"/><lb ed="R007" n="0384a16"/>识为<persName>如来</persName>藏，净名即观身实相，观<persName>佛</persName>亦然。净名与 <lb ed="X" n="0834c17"/><lb ed="R007" n="0384a17"/>楞伽略同，深密经文与此二部少别。如花严经不 <lb ed="X" n="0834c18"/><lb ed="R007" n="0384a18"/>尔，<persName>佛</persName>身及境界、法门、行相，悬自不同。说彼楞伽经 <lb ed="X" n="0834c19"/><lb ed="R007" n="0384b01"/>即是化身，所说境界即是秽土山峰所居法门。说 <lb ed="X" n="0834c20"/><lb ed="R007" n="0384b02"/>识境界为真问答，即以大慧菩萨为首。化身明教 <lb ed="X" n="0834c21"/><lb ed="R007" n="0384b03"/>是权大慧，且论拣择。如花严经教，<persName>佛</persName>身即是本真 <lb ed="X" n="0834c22"/><lb ed="R007" n="0384b04"/>法报，境界即是华藏，所居法门即是<persName>佛</persName>果。法界为 <lb ed="X" n="0834c23"/><lb ed="R007" n="0384b05"/>门问答，即是文殊、普贤理事智之妙用。五位行相， <lb ed="X" n="0834c24"/><lb ed="R007" n="0384b06"/>因果互融；十刹十身，体彻相入。</p> <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0835a" n="0835a"/> <lb ed="X" n="0835a01"/><lb ed="R007" n="0384b07"/><p xml:id="pX04p0835a0101">六、维摩经不思议为宗。维摩经与花严十种别。</p> <lb ed="X" n="0835a02"/><lb ed="R007" n="0384b08"/><p xml:id="pX04p0835a0201">一、净土莊严别：如维摩经中所说净土，<persName>如来</persName>以 <lb ed="X" n="0835a03"/><lb ed="R007" n="0384b09"/>足指按地，即三千大千世界，若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0835001" n="0835001"/>千百千珍宝严 <lb ed="X" n="0835a04"/><lb ed="R007" n="0384b10"/>饰，譬如宝莊严<persName>佛</persName>无量功德。宝莊严土，一切大 <lb ed="X" n="0835a05"/><lb ed="R007" n="0384b11"/>众歎未曾有，而皆自见坐宝莲花，而未说无尽 <lb ed="X" n="0835a06"/><lb ed="R007" n="0384b12"/><persName>佛</persName>刹莊严等事在一毫尘中。如花严经中具说： <lb ed="X" n="0835a07"/><lb ed="R007" n="0384b13"/>十<persName>佛</persName>毘卢遮那境界，十<name role="" type="person">莲花藏世界</name>海，有无尽 <lb ed="X" n="0835a08"/><lb ed="R007" n="0384b14"/>世界海，褈褈相入；一尘之内，有无尽世界海，圆 <lb ed="X" n="0835a09"/><lb ed="R007" n="0384b15"/>满十方。<persName>佛</persName>境界、众生境界，互相涉入，不相障碍。 <lb ed="X" n="0835a10"/><lb ed="R007" n="0384b16"/>众宝莊严，如光如影，廣如经说，不但独言三千 <lb ed="X" n="0835a11"/><lb ed="R007" n="0384b17"/>大千世界之所严净。</p> <lb ed="X" n="0835a12"/><lb ed="R007" n="0384b18"/><p xml:id="pX04p0835a1201">二、<persName>佛</persName>身诸相报化别说：此维摩经是三十二大 <lb ed="X" n="0835a13"/><lb ed="R007" n="0385a01"/>人之相，化<persName>佛</persName>所说；说花严经<persName>佛</persName>是九十七大人 <lb ed="X" n="0835a14"/><lb ed="R007" n="0385a02"/>之相，及十<name role="" type="person">华藏世界海</name>微尘数大人之相，实报 <lb ed="X" n="0835a15"/><lb ed="R007" n="0385a03"/><persName>如来</persName>所说。</p> <lb ed="X" n="0835a16"/><lb ed="R007" n="0385a04"/><p xml:id="pX04p0835a1601">三、不思议德神通别。维摩经说：菩萨神通，以小 <lb ed="X" n="0835a17"/><lb ed="R007" n="0385a05"/>室之内，能容三万二千狮子之座，各各高八万 <lb ed="X" n="0835a18"/><lb ed="R007" n="0385a06"/>四千由旬，八千菩萨、五百声闻、百千天人。维摩 <lb ed="X" n="0835a19"/><lb ed="R007" n="0385a07"/>诘置其右手掌，擎其大众，往诣庵园。又以手断 <lb ed="X" n="0835a20"/><lb ed="R007" n="0385a08"/>取东方妙喜<persName>佛</persName>国，来至此土，示于大众，送还本 <lb ed="X" n="0835a21"/><lb ed="R007" n="0385a09"/>处。如是神变，且为权教。声闻、菩萨等，见道未实， <lb ed="X" n="0835a22"/><lb ed="R007" n="0385a10"/>自他未亡，所现神变，依根所见，皆有往来分剂 <lb ed="X" n="0835a23"/><lb ed="R007" n="0385a11"/>限量。又是一时之间，圣意以神力变化，起诸小 <lb ed="X" n="0835a24"/><lb ed="R007" n="0385a12"/>根，令渐增进故，非是法尔力故。如花严经中，以 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0835b" n="0835b"/> <lb ed="X" n="0835b01"/><lb ed="R007" n="0385a13"/>自本觉，自觉本心，身心性相，与<persName>佛</persName>无异，无有内 <lb ed="X" n="0835b02"/><lb ed="R007" n="0385a14"/>外往来诸见。是故<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>，不移本处，而身 <lb ed="X" n="0835b03"/><lb ed="R007" n="0385a15"/>遍坐一切道场。十方来众，不移本处，而随化往， <lb ed="X" n="0835b04"/><lb ed="R007" n="0385a16"/>都无来去，亦无神力所致。是故经中，每言以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0835b05"/><lb ed="R007" n="0385a17"/>神力，及法如是力者，以<persName>佛</persName>神力，推<persName>佛</persName>为尊，法如 <lb ed="X" n="0835b06"/><lb ed="R007" n="0385a18"/>是故。唯其本德，都无变化，即一一众生，身诸毛 <lb ed="X" n="0835b07"/><lb ed="R007" n="0385b01"/>孔之内，周遍十方，不同权教，以其神力，分剂往 <lb ed="X" n="0835b08"/><lb ed="R007" n="0385b02"/>来，擎来送去，致斯妄见，违本法身，障真菩提本 <lb ed="X" n="0835b09"/><lb ed="R007" n="0385b03"/>觉性智。是故净名菩萨，现斯神变<anchor xml:id="nkr_note_add_0835b0901" n="0835b0901"/><anchor xml:id="beg0835b0901" n="0835b0901"/>已<anchor xml:id="end0835b0901"/>，方陈实教。 <lb ed="X" n="0835b10"/><lb ed="R007" n="0385b04"/>维摩经云：观身实相，观<persName>佛</persName>亦然。我观<persName>如来</persName>，前际 <lb ed="X" n="0835b11"/><lb ed="R007" n="0385b05"/>不来，後际不去，今则不住。是故权教小见，乐欲 <lb ed="X" n="0835b12"/><lb ed="R007" n="0385b06"/>稀奇，菩萨称根，粗施接引，令生乐学，方授实门。 <lb ed="X" n="0835b13"/><lb ed="R007" n="0385b07"/>不可以执化成真，恒迷智眼。有作之法难成，随 <lb ed="X" n="0835b14"/><lb ed="R007" n="0385b08"/>缘无作易办。作者劳而无功，不作随缘自就。无 <lb ed="X" n="0835b15"/><lb ed="R007" n="0385b09"/>功之功，功不虚弃；有功之功，功皆无常。多劫积 <lb ed="X" n="0835b16"/><lb ed="R007" n="0385b10"/>修，终归败壞。不如一念，缘起无生，超彼三乘权 <lb ed="X" n="0835b17"/><lb ed="R007" n="0385b11"/>学等见。</p> <lb ed="X" n="0835b18"/><lb ed="R007" n="0385b12"/><p xml:id="pX04p0835b1801">四、所设法门对根别。维摩经：对二乘根令迴向 <lb ed="X" n="0835b19"/><lb ed="R007" n="0385b13"/>菩提入大乘，又对大乘中滞净菩萨悲智未满 <lb ed="X" n="0835b20"/><lb ed="R007" n="0385b14"/>者令其进修。即如众香世界诸来菩萨众欲还 <lb ed="X" n="0835b21"/><lb ed="R007" n="0385b15"/>本土，请<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>愿赐少法，<persName>如来</persName>依根见彼菩萨 <lb ed="X" n="0835b22"/><lb ed="R007" n="0385b16"/>滞于净土悲智心劣，便为说法令学有尽无尽 <lb ed="X" n="0835b23"/><lb ed="R007" n="0385b17"/>解脱门，云：不離大慈、不捨大悲，深发一切智心 <lb ed="X" n="0835b24"/><lb ed="R007" n="0385b18"/>而不忽忘，教化众生终不厌倦，于四摄法常念 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0835c" n="0835c"/> <lb ed="X" n="0835c01"/><lb ed="R007" n="0386a01"/>顺行，在诸禅定如地狱想，于生死中如园观想， <lb ed="X" n="0835c02"/><lb ed="R007" n="0386a02"/>见来求者如善师想，令且渐修增长悲智。未即 <lb ed="X" n="0835c03"/><lb ed="R007" n="0386a03"/>一下顿示<persName>佛</persName>门，未即说言十住初心便成正觉， <lb ed="X" n="0835c04"/><lb ed="R007" n="0386a04"/>未即示其廣大妙事皆有分剂故。</p> <lb ed="X" n="0835c05"/><lb ed="R007" n="0386a05"/><p xml:id="pX04p0835c0501">五、诸有来众闻法别。维摩经中所有来众，除文 <lb ed="X" n="0835c06"/><lb ed="R007" n="0386a06"/>殊、慈氏等大菩萨众，舍利弗等影响声闻，馀外 <lb ed="X" n="0835c07"/><lb ed="R007" n="0386a07"/>来众，总是三乘之中权学之众，渐令增进，未说 <lb ed="X" n="0835c08"/><lb ed="R007" n="0386a08"/>圆满。诸<persName>佛</persName>本乘。花严经中所有来众，皆是乘如 <lb ed="X" n="0835c09"/><lb ed="R007" n="0386a09"/>来乘<persName>佛</persName>智果德，自体法身，具普贤行，而随影现 <lb ed="X" n="0835c10"/><lb ed="R007" n="0386a10"/>十方刹海一切道场，还成<persName>如来</persName>所乘本法，无有 <lb ed="X" n="0835c11"/><lb ed="R007" n="0386a11"/>一个三乘根機。设有三乘根機，如盲如聋，不知 <lb ed="X" n="0835c12"/><lb ed="R007" n="0386a12"/>不觉，犹如盲人对于日月，犹如聋人听天乐音， <lb ed="X" n="0835c13"/><lb ed="R007" n="0386a13"/>如业贫人对天宝藏，如大福德处于地狱，亦如 <lb ed="X" n="0835c14"/><lb ed="R007" n="0386a14"/>饿鬼临大海边，与<persName>佛</persName>同德同身，终不能信、不觉、 <lb ed="X" n="0835c15"/><lb ed="R007" n="0386a15"/>不知，别求<persName>佛</persName>见。故经云：<persName>佛</persName>子！设有菩萨，于无量 <lb ed="X" n="0835c16"/><lb ed="R007" n="0386a16"/>百千亿那由他劫，行六波罗蜜，修习种种菩提 <lb ed="X" n="0835c17"/><lb ed="R007" n="0386a17"/>分法，若未闻此<persName>如来</persName>不思议功德法门，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0835002" n="0835002"/>我时闻 <lb ed="X" n="0835c18"/><lb ed="R007" n="0386a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0835c1801" n="0835c1801"/><anchor xml:id="beg0835c1801" n="0835c1801"/>已<anchor xml:id="end0835c1801"/>，不信不解，不顺不入，不得名为真实菩萨，以 <lb ed="X" n="0835c19"/><lb ed="R007" n="0386b01"/>不能生<persName>如来</persName>家故。如维摩经中，娑婆之众，彼此 <lb ed="X" n="0835c20"/><lb ed="R007" n="0386b02"/>未亡；香积诸徒，垢净全在。当知此类，守一方之 <lb ed="X" n="0835c21"/><lb ed="R007" n="0386b03"/>净刹，虽名菩萨，谛道未圆。如是之徒，未详<persName>佛</persName>意， <lb ed="X" n="0835c22"/><lb ed="R007" n="0386b04"/>与法身、智身悬隔。唯花严之众，自身与<persName>佛</persName>身无 <lb ed="X" n="0835c23"/><lb ed="R007" n="0386b05"/>别，自智与<persName>佛</persName>智无差，性相含容，一多同别。居法 <lb ed="X" n="0835c24"/><lb ed="R007" n="0386b06"/>界海之智水，示作鱼龙；住涅槃之大宅，现阴阳 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0836a" n="0836a"/> <lb ed="X" n="0836a01"/><lb ed="R007" n="0386b07"/>而化物。主伴自在，交映相参，师弟互融，因果通 <lb ed="X" n="0836a02"/><lb ed="R007" n="0386b08"/>彻。</p> <lb ed="X" n="0836a03"/><lb ed="R007" n="0386b09"/><p xml:id="pX04p0836a0301">六，设教安立法门。别维摩经，以净名居士，现少 <lb ed="X" n="0836a04"/><lb ed="R007" n="0386b10"/>许不思议之通变，令二乘迴心。又处于生死，现 <lb ed="X" n="0836a05"/><lb ed="R007" n="0386b11"/>身有疾，令知染净无二。又表菩萨大悲有疾。菩 <lb ed="X" n="0836a06"/><lb ed="R007" n="0386b12"/>萨具陈不二，建定慧观智，用彰不求之法。未似 <lb ed="X" n="0836a07"/><lb ed="R007" n="0386b13"/>花严经，具陈十住，十迴向，十地，等觉，五位，大位， <lb ed="X" n="0836a08"/><lb ed="R007" n="0386b14"/>行相，因果，同别法门。</p> <lb ed="X" n="0836a09"/><lb ed="R007" n="0386b15"/><p xml:id="pX04p0836a0901">七、净名菩萨示行别。净名为表大悲示入生死， <lb ed="X" n="0836a10"/><lb ed="R007" n="0386b16"/>现其病行。花严经：毘卢遮那以大悲示入生死， <lb ed="X" n="0836a11"/><lb ed="R007" n="0386b17"/>成正觉行。</p> <lb ed="X" n="0836a12"/><lb ed="R007" n="0386b18"/><p xml:id="pX04p0836a1201">八、所阐法门处所别说。维摩经在毘耶離城庵 <lb ed="X" n="0836a13"/><lb ed="R007" n="0387a01"/>罗园，及在净名之室说。花严经在<name role="" type="person">摩竭国</name>菩提 <lb ed="X" n="0836a14"/><lb ed="R007" n="0387a02"/>场中，及一切世界一切尘中说。</p> <lb ed="X" n="0836a15"/><lb ed="R007" n="0387a03"/><p xml:id="pX04p0836a1501">九、常随<persName>佛</persName>众：别说维摩经时，声闻为常随<persName>佛</persName>众， <lb ed="X" n="0836a16"/><lb ed="R007" n="0387a04"/>但具五百；说花严经时，总是一乘大菩萨众，为 <lb ed="X" n="0836a17"/><lb ed="R007" n="0387a05"/>常随<persName>佛</persName>众，具十<persName>佛</persName>刹微尘大众，总是具普贤、文 <lb ed="X" n="0836a18"/><lb ed="R007" n="0387a06"/>殊体用等众。</p> <lb ed="X" n="0836a19"/><lb ed="R007" n="0387a07"/><p xml:id="pX04p0836a1901">十、所付法藏流通别。维摩经？嘱累品中说：<persName>佛</persName>告 <lb ed="X" n="0836a20"/><lb ed="R007" n="0387a08"/>弥勒菩萨言：弥勒！我今以是无量亿阿僧祇劫 <lb ed="X" n="0836a21"/><lb ed="R007" n="0387a09"/>所集阿耨多罗三藐三菩提法付嘱于汝。即以 <lb ed="X" n="0836a22"/><lb ed="R007" n="0387a10"/>其经付嘱<anchor xml:id="nkr_note_add_0836a2201" n="0836a2201"/><anchor xml:id="beg0836a2201" n="0836a2201"/>已<anchor xml:id="end0836a2201"/>成菩萨、<anchor xml:id="nkr_note_add_0836a2202" n="0836a2202"/><anchor xml:id="beg0836a2202" n="0836a2202"/>已<anchor xml:id="end0836a2202"/>生<persName>佛</persName>家者。花严经？<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0836a23"/><lb ed="R007" n="0387a11"/>出现品中付嘱流通，即以其经法付嘱凡夫初 <lb ed="X" n="0836a24"/><lb ed="R007" n="0387a12"/>心始能见道生在<persName>佛</persName>家者。何以然？此经表三乘 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0836b" n="0836b"/> <lb ed="X" n="0836b01"/><lb ed="R007" n="0387a13"/>是权，所有得法未成实故，所有说法者亦未实 <lb ed="X" n="0836b02"/><lb ed="R007" n="0387a14"/>故。花严经云：此经珍宝不入一切馀众生手，唯 <lb ed="X" n="0836b03"/><lb ed="R007" n="0387a15"/>除<persName>如来</persName>法王真子生<persName>如来</persName>家、种<persName>如来</persName>种诸善根 <lb ed="X" n="0836b04"/><lb ed="R007" n="0387a16"/>者。<persName>佛</persName>子！若无此等<persName>佛</persName>之真子，如是法门不久散 <lb ed="X" n="0836b05"/><lb ed="R007" n="0387a17"/>灭。问曰：若计<persName>佛</persName>之真子，即十方世界无尽无边 <lb ed="X" n="0836b06"/><lb ed="R007" n="0387a18"/>世界微尘莫知其数，何虑此经即便散灭？答曰： <lb ed="X" n="0836b07"/><lb ed="R007" n="0387b01"/>此经付嘱凡夫令觉悟，入此法门令生<persName>佛</persName>家，使 <lb ed="X" n="0836b08"/><lb ed="R007" n="0387b02"/>其转教<persName>佛</persName>种不断。若嘱累诸大菩萨，凡夫无缘 <lb ed="X" n="0836b09"/><lb ed="R007" n="0387b03"/>无凡夫修学者，凡夫道中<persName>佛</persName>种即断，故付嘱凡 <lb ed="X" n="0836b10"/><lb ed="R007" n="0387b04"/>夫令修，不付<anchor xml:id="nkr_note_add_0836b1001" n="0836b1001"/><anchor xml:id="beg0836b1001" n="0836b1001"/>已<anchor xml:id="end0836b1001"/>前大菩萨旧见道者。</p> <lb ed="X" n="0836b11"/><lb ed="R007" n="0387b05"/><p xml:id="pX04p0836b1101">七、法花经会权入实为宗。此经引彼三根之人归 <lb ed="X" n="0836b12"/><lb ed="R007" n="0387b06"/>一乘实教，故引众流而归海，摄三末而还源。藏法 <lb ed="X" n="0836b13"/><lb ed="R007" n="0387b07"/>师等会为共教一乘，为三乘同闻故；花严经为别 <lb ed="X" n="0836b14"/><lb ed="R007" n="0387b08"/>教一乘，为不与三乘同闻故。参详此理，会此二门， <lb ed="X" n="0836b15"/><lb ed="R007" n="0387b09"/>法花经引权器以归真，花严者顿示大根而直受。 <lb ed="X" n="0836b16"/><lb ed="R007" n="0387b10"/>虽一乘名合，法事略同，论其轨笵，有多差别，略擧 <lb ed="X" n="0836b17"/><lb ed="R007" n="0387b11"/>十门，用知纲目。</p> <lb ed="X" n="0836b18"/><lb ed="R007" n="0387b12"/><p xml:id="pX04p0836b1801">一、教主别说：此法花经即是化身<persName>佛</persName>说，还过去 <lb ed="X" n="0836b19"/><lb ed="R007" n="0387b13"/>灭度多宝<persName>佛</persName>来证成此经，三世诸<persName>佛</persName>同共宣说。 <lb ed="X" n="0836b20"/><lb ed="R007" n="0387b14"/>如花严经即不然，教主即是毘卢遮那，即是法、 <lb ed="X" n="0836b21"/><lb ed="R007" n="0387b15"/>报、理、智真身，具无量相海功德之身之所莊严。 <lb ed="X" n="0836b22"/><lb ed="R007" n="0387b16"/>三世诸<persName>佛</persName>同为一际、一时、一法界，报相褈褈，无 <lb ed="X" n="0836b23"/><lb ed="R007" n="0387b17"/>有障碍，古今一际，非三世故。旧<persName>佛</persName>非过去，今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0836b24"/><lb ed="R007" n="0387b18"/>非新出，为根本智，性相齐，理事不异。如是本<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0836c" n="0836c"/> <lb ed="X" n="0836c01"/><lb ed="R007" n="0388a01"/>说本法，顿受大根，不是化<persName>佛</persName>故。不似法花经有 <lb ed="X" n="0836c02"/><lb ed="R007" n="0388a02"/>旧<persName>佛</persName>灭度多宝<persName>如来</persName>，今<persName>佛</persName>出世说法花经故。</p> <lb ed="X" n="0836c03"/><lb ed="R007" n="0388a03"/><p xml:id="pX04p0836c0301">二、放光明。别说法花经，虽放眉间毫相果光，所 <lb ed="X" n="0836c04"/><lb ed="R007" n="0388a04"/>照境界，但言万八千土，皆如金色，仍有限量，不 <lb ed="X" n="0836c05"/><lb ed="R007" n="0388a05"/>称无边无量无尽。故但彰果法，不彰因位。花严 <lb ed="X" n="0836c06"/><lb ed="R007" n="0388a06"/>一部经典，教行因果，表法光明，始终具十。</p> <lb ed="X" n="0836c07"/><lb ed="R007" n="0388a07"/><p xml:id="pX04p0836c0701">三、国土别。说法花经时，三变世界令成净土，移 <lb ed="X" n="0836c08"/><lb ed="R007" n="0388a08"/>诸天人置于他土，然後安置他方来众，变此秽 <lb ed="X" n="0836c09"/><lb ed="R007" n="0388a09"/>境令成净刹。说花严经时，即此<name role="" type="person">娑婆世界</name>，即是 <lb ed="X" n="0836c10"/><lb ed="R007" n="0388a10"/><name role="" type="person">莲花藏世界</name>，一一世界互相含入。经云：一一世 <lb ed="X" n="0836c11"/><lb ed="R007" n="0388a11"/>界满十方，十方入一亦无馀，世界不增亦不减， <lb ed="X" n="0836c12"/><lb ed="R007" n="0388a12"/>无比功德故如是。又云：诸<persName>佛</persName>成道，在一小众生 <lb ed="X" n="0836c13"/><lb ed="R007" n="0388a13"/>身中化无量众，其彼小众生不知不觉，只为凡 <lb ed="X" n="0836c14"/><lb ed="R007" n="0388a14"/>圣同体无移转相，纤毫之内自他同体，不同法 <lb ed="X" n="0836c15"/><lb ed="R007" n="0388a15"/>华之会，移转人天方明净刹。</p> <lb ed="X" n="0836c16"/><lb ed="R007" n="0388a16"/><p xml:id="pX04p0836c1601">四、请法主。别说法花经时，请法主者，即是舍利 <lb ed="X" n="0836c17"/><lb ed="R007" n="0388a17"/>弗，以为劝请之首。说花严经时，<persName>佛</persName>令文殊、普贤、 <lb ed="X" n="0836c18"/><lb ed="R007" n="0388a18"/>随位菩萨，各自说自位法门，为说法首。<persName>佛</persName>表果 <lb ed="X" n="0836c19"/><lb ed="R007" n="0388b01"/>法，擧果为因，起大悲行，成根本智，果体自成，故 <lb ed="X" n="0836c20"/><lb ed="R007" n="0388b02"/>无言不说也。以大悲行，从无作根本智起故。阿 <lb ed="X" n="0836c21"/><lb ed="R007" n="0388b03"/>僧祇品，世间数法，廣大难量，唯<persName>佛</persName>究竟，不属五 <lb ed="X" n="0836c22"/><lb ed="R007" n="0388b04"/>位中因果门，是<persName>佛</persName>自位内法门，还<persName>佛</persName>自说。随好 <lb ed="X" n="0836c23"/><lb ed="R007" n="0388b05"/>光明功德品，即是<persName>如来</persName>自成因果，後自说<persName>佛</persName>法， <lb ed="X" n="0836c24"/><lb ed="R007" n="0388b06"/>亦不属五位之内行相因果，此名<persName>佛</persName>果，无二愚 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0837a" n="0837a"/> <lb ed="X" n="0837a01"/><lb ed="R007" n="0388b07"/>也。除此二品经外，诸馀三十八品，皆是五位之 <lb ed="X" n="0837a02"/><lb ed="R007" n="0388b08"/>内行相法门，是故<persName>佛</persName>不自说，总令十信、十住、十 <lb ed="X" n="0837a03"/><lb ed="R007" n="0388b09"/>行等当位之内菩萨自说，<persName>佛</persName>但放光表之。当说 <lb ed="X" n="0837a04"/><lb ed="R007" n="0388b10"/>花严经时，无声闻及小菩萨为请法主，皆<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0837a05"/><lb ed="R007" n="0388b11"/>位内诸大菩萨自相问答，安立<persName>佛</persName>果法门行相。 <lb ed="X" n="0837a06"/><lb ed="R007" n="0388b12"/>为悟大根者故，顿将<persName>佛</persName>果直受为因，因即以果 <lb ed="X" n="0837a07"/><lb ed="R007" n="0388b13"/>为因，果即以因为果，如种种子等，以定慧力，思 <lb ed="X" n="0837a08"/><lb ed="R007" n="0388b14"/>之可见。</p> <lb ed="X" n="0837a09"/><lb ed="R007" n="0388b15"/><p xml:id="pX04p0837a0901">五、大会莊严真化别。如法花会，令三千大千世 <lb ed="X" n="0837a10"/><lb ed="R007" n="0388b16"/>界淸净莊严，其诸化众亦皆充满，所来诸<persName>佛</persName>皆 <lb ed="X" n="0837a11"/><lb ed="R007" n="0388b17"/>云是化。花严经即不尔，即有十处十会众皆满 <lb ed="X" n="0837a12"/><lb ed="R007" n="0388b18"/>十方，不移本处而充法界，一一身相及身毛孔 <lb ed="X" n="0837a13"/><lb ed="R007" n="0389a01"/>国刹褈褈，菩萨<persName>佛</persName>身互相彻入，杂类众生亦皆 <lb ed="X" n="0837a14"/><lb ed="R007" n="0389a02"/>无碍，身土相彻如影含容，所来之众不壞法身 <lb ed="X" n="0837a15"/><lb ed="R007" n="0389a03"/>而随相好，法身相好一际无差，即相全真无有 <lb ed="X" n="0837a16"/><lb ed="R007" n="0389a04"/>化也，不同馀教说化说真有相参会。</p> <lb ed="X" n="0837a17"/><lb ed="R007" n="0389a05"/><p xml:id="pX04p0837a1701">六、序分之中列众别。法花会中，先列声闻众，万 <lb ed="X" n="0837a18"/><lb ed="R007" n="0389a06"/>二千人俱。次列<name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>，与眷属六千人 <lb ed="X" n="0837a19"/><lb ed="R007" n="0389a07"/>俱。此为姨母，六千人俱。次列<name role="" type="person">耶输陀罗</name>比丘尼， <lb ed="X" n="0837a20"/><lb ed="R007" n="0389a08"/>此是<persName>佛</persName>为太子时夫人。<persName>佛</persName>为太子时，有三夫人， <lb ed="X" n="0837a21"/><lb ed="R007" n="0389a09"/>一名瞿夷，二名耶输，三名摩奴舍瞿夷。次列菩 <lb ed="X" n="0837a22"/><lb ed="R007" n="0389a10"/>萨，八万人俱。次列诸天龙鬼等。花严经即不然， <lb ed="X" n="0837a23"/><lb ed="R007" n="0389a11"/>先列菩萨，上首有十<persName>佛</persName>世界微尘数，不论其从 <lb ed="X" n="0837a24"/><lb ed="R007" n="0389a12"/>者。次列执金刚神众，<anchor xml:id="nkr_note_add_0837a2401" n="0837a2401"/><anchor xml:id="beg0837a2401" n="0837a2401"/>已<anchor xml:id="end0837a2401"/>後诸神龙天等众部类， <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0837b" n="0837b"/> <lb ed="X" n="0837b01"/><lb ed="R007" n="0389a13"/>总有五十五众。一一部从，各有<persName>佛</persName>世界微尘数 <lb ed="X" n="0837b02"/><lb ed="R007" n="0389a14"/>众。一身即以法界为量，自他之境都亡。法界即 <lb ed="X" n="0837b03"/><lb ed="R007" n="0389a15"/>自身遍周，能所之情见绝。</p> <lb ed="X" n="0837b04"/><lb ed="R007" n="0389a16"/><p xml:id="pX04p0837b0401">七、龙女转身成<persName>佛</persName>别。法花经：龙女于刹那之际， <lb ed="X" n="0837b05"/><lb ed="R007" n="0389a17"/>即转女身，具菩萨行，南方成<persName>佛</persName>。花严经即不然， <lb ed="X" n="0837b06"/><lb ed="R007" n="0389a18"/>但使自无情见，大智逾明，即万法体真，无转变 <lb ed="X" n="0837b07"/><lb ed="R007" n="0389b01"/>相。维摩经中，舍利弗谓天女曰：何故不转女身？ <lb ed="X" n="0837b08"/><lb ed="R007" n="0389b02"/>天女谓舍利弗：我十二年来，求女人相，了不可 <lb ed="X" n="0837b09"/><lb ed="R007" n="0389b03"/>得，当何所转？如庵提遮女谓舍利弗：自男生我 <lb ed="X" n="0837b10"/><lb ed="R007" n="0389b04"/>女，当知万法本自体如，有何可转？花严经入法 <lb ed="X" n="0837b11"/><lb ed="R007" n="0389b05"/>界品中，善财童子、善知识、文殊、普贤比丘、比丘 <lb ed="X" n="0837b12"/><lb ed="R007" n="0389b06"/>尼、长者童子、优婆夷童女、仙人、外道五十三人， <lb ed="X" n="0837b13"/><lb ed="R007" n="0389b07"/>各各自具菩萨行，自具<persName>佛</persName>法，随诸众生见身不 <lb ed="X" n="0837b14"/><lb ed="R007" n="0389b08"/>同，不云有转。若以法眼观，无俗不真；若以世间 <lb ed="X" n="0837b15"/><lb ed="R007" n="0389b09"/>肉眼观，无真不俗。以法花经对权教三根，见末 <lb ed="X" n="0837b16"/><lb ed="R007" n="0389b10"/>尽者，令成信种，且将女相速转成<persName>佛</persName>，令生奇特， <lb ed="X" n="0837b17"/><lb ed="R007" n="0389b11"/>方始发心，趣真知见。明且引三权，令归一实。又 <lb ed="X" n="0837b18"/><lb ed="R007" n="0389b12"/>破彼时劫定执三僧祇，令于刹那证三世性，裂 <lb ed="X" n="0837b19"/><lb ed="R007" n="0389b13"/>三乘之见网，撒菩萨之草庵，令皈法界之门，入 <lb ed="X" n="0837b20"/><lb ed="R007" n="0389b14"/><persName>佛</persName>真实之宅。故令龙女成<persName>佛</persName>，明非过去久修；年 <lb ed="X" n="0837b21"/><lb ed="R007" n="0389b15"/>始八岁，又表今非旧学。转女时分，不逾刹那，具 <lb ed="X" n="0837b22"/><lb ed="R007" n="0389b16"/>行<persName>佛</persName>果，无亏毫念。法本如是，自体无时，权学三 <lb ed="X" n="0837b23"/><lb ed="R007" n="0389b17"/>根，自将见隔，自迷实法，返称为化。不知<anchor xml:id="nkr_note_add_0837b2301" n="0837b2301"/><anchor xml:id="beg0837b2301" n="0837b2301"/>己<anchor xml:id="end0837b2301"/>躬本 <lb ed="X" n="0837b24"/><lb ed="R007" n="0389b18"/>事如斯，全处宅中，犹怀滞见，云何界外悬指僧 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0837c" n="0837c"/> <lb ed="X" n="0837c01"/><lb ed="R007" n="0390a01"/>祇？此见不離，定乖永劫，迴心见谢，方始旧居。何 <lb ed="X" n="0837c02"/><lb ed="R007" n="0390a02"/>如今时灭诸见业，徒烦多劫，苦困方迴？如花严 <lb ed="X" n="0837c03"/><lb ed="R007" n="0390a03"/>经法界缘起门，明凡圣一真，犹存见隔，见在即 <lb ed="X" n="0837c04"/><lb ed="R007" n="0390a04"/>凡，情亡即<persName>佛</persName>，无有一法可转变相，是故不同龙 <lb ed="X" n="0837c05"/><lb ed="R007" n="0390a05"/>女转身成<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0837c06"/><lb ed="R007" n="0390a06"/><p xml:id="pX04p0837c0601">八、龙女成<persName>佛</persName>，所居国土别，即言南方无垢世界， <lb ed="X" n="0837c07"/><lb ed="R007" n="0390a07"/>非此娑婆。解云：心得应真，故称无垢；正顺本觉， <lb ed="X" n="0837c08"/><lb ed="R007" n="0390a08"/>故号南方。南为離，離中虚，八卦中離法心，心虚 <lb ed="X" n="0837c09"/><lb ed="R007" n="0390a09"/>无故则明。若有别住南方，自他彼此犹隔，此乃 <lb ed="X" n="0837c10"/><lb ed="R007" n="0390a10"/>犹顺三乘，分引权根而生信解，还就<persName>佛</persName>乘，故为 <lb ed="X" n="0837c11"/><lb ed="R007" n="0390a11"/>三乘。馀执势分难摧，且有一分迴心，自他之情 <lb ed="X" n="0837c12"/><lb ed="R007" n="0390a12"/>未绝，不同花严自他相彻，一一微尘之内，住因 <lb ed="X" n="0837c13"/><lb ed="R007" n="0390a13"/>陀罗网之门也。</p> <lb ed="X" n="0837c14"/><lb ed="R007" n="0390a14"/><p xml:id="pX04p0837c1401">九、六千之众发心别。法花经云：龙女成<persName>佛</persName>时，娑 <lb ed="X" n="0837c15"/><lb ed="R007" n="0390a15"/>婆世界菩萨、声闻，擧众皆遥见龙女成<persName>佛</persName>，普为 <lb ed="X" n="0837c16"/><lb ed="R007" n="0390a16"/>时会人天说法，心大欢喜，悉遥敬礼。此但顺三 <lb ed="X" n="0837c17"/><lb ed="R007" n="0390a17"/>乘权学有为菩提，未得普门法界，未觉菩提自 <lb ed="X" n="0837c18"/><lb ed="R007" n="0390a18"/>他同体，以此義故，故有遥敬礼。花严经即不然， <lb ed="X" n="0837c19"/><lb ed="R007" n="0390b01"/>即以普门法界，普见法门<persName>如来</persName>藏身三昧之境， <lb ed="X" n="0837c20"/><lb ed="R007" n="0390b02"/>因陀罗网莊严法门世界海漩，褈褈妙智一时 <lb ed="X" n="0837c21"/><lb ed="R007" n="0390b03"/>同得，为一证一切证，一断一切断故，即自身之 <lb ed="X" n="0837c22"/><lb ed="R007" n="0390b04"/>内有十身诸<persName>佛</persName>刹海莊严，<persName>佛</persName>身之内即自身之 <lb ed="X" n="0837c23"/><lb ed="R007" n="0390b05"/>境褈褈隐现，十方世界法尔如斯。犹如众流归 <lb ed="X" n="0837c24"/><lb ed="R007" n="0390b06"/>于大海，虽未入海，润性无差；若入大海，皆同鹹 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0838a" n="0838a"/> <lb ed="X" n="0838a01"/><lb ed="R007" n="0390b07"/>味。一切众生亦复如是，迷之与悟虽然有殊，本 <lb ed="X" n="0838a02"/><lb ed="R007" n="0390b08"/>来<persName>佛</persName>海元本不异，云何法花经中娑婆之众有 <lb ed="X" n="0838a03"/><lb ed="R007" n="0390b09"/>遥敬礼？以此事仪法则与花严全别。只如法界 <lb ed="X" n="0838a04"/><lb ed="R007" n="0390b10"/>品内，六千之众刹那十眼逾明，五百小童一生 <lb ed="X" n="0838a05"/><lb ed="R007" n="0390b11"/>十身咸证，理事齐亘，无法不彰。法界既处尘中， <lb ed="X" n="0838a06"/><lb ed="R007" n="0390b12"/>何得有遥敬礼？</p> <lb ed="X" n="0838a07"/><lb ed="R007" n="0390b13"/><p xml:id="pX04p0838a0701">十、授声闻远记莂。法花之中，龙女顿印法界无 <lb ed="X" n="0838a08"/><lb ed="R007" n="0390b14"/>时之门，全彰<persName>佛</persName>果。三乘权学，虽有信顺之心，馀 <lb ed="X" n="0838a09"/><lb ed="R007" n="0390b15"/>风未殄，未能顿证，远劫方登，故受远记。不同华 <lb ed="X" n="0838a10"/><lb ed="R007" n="0390b16"/>严迷即处凡，悟即是<persName>佛</persName>。设有馀习，以<persName>佛</persName>知见而 <lb ed="X" n="0838a11"/><lb ed="R007" n="0390b17"/>用治之；无<persName>佛</persName>知见，但成折伏，不得入<persName>佛</persName>驶水之 <lb ed="X" n="0838a12"/><lb ed="R007" n="0390b18"/>流，还经远劫方能入也。为三乘之初心，信根下 <lb ed="X" n="0838a13"/><lb ed="R007" n="0391a01"/>劣，故不能離缚，笼繫烦多，乐著生死。虽求出世， <lb ed="X" n="0838a14"/><lb ed="R007" n="0391a02"/>根器下劣，滞住退还。<persName>如来</persName>于是以生老病死、无 <lb ed="X" n="0838a15"/><lb ed="R007" n="0391a03"/>常不净、刹那灭壞、念念不住如是等观，使令观 <lb ed="X" n="0838a16"/><lb ed="R007" n="0391a04"/>之，令生厌離，捨厌心成，心居净秽。<persName>如来</persName>于化教 <lb ed="X" n="0838a17"/><lb ed="R007" n="0391a05"/>之中，复勤修悲智，以求<persName>佛</persName>果，仍推净土在于馀 <lb ed="X" n="0838a18"/><lb ed="R007" n="0391a06"/>方。为彼三乘见分未亡，见此娑婆恒常是秽，说 <lb ed="X" n="0838a19"/><lb ed="R007" n="0391a07"/>因说果，破彼疑心，暂化令净，却摄神力，还当见 <lb ed="X" n="0838a20"/><lb ed="R007" n="0391a08"/>秽。因斯无常观智，习性难迴。龙女虽顿示<persName>佛</persName>乘， <lb ed="X" n="0838a21"/><lb ed="R007" n="0391a09"/>虽信未能即证。以是義故，法花会内所受记莂， <lb ed="X" n="0838a22"/><lb ed="R007" n="0391a10"/>皆蒙远劫。法花渐引来归，花严当时直授，发心 <lb ed="X" n="0838a23"/><lb ed="R007" n="0391a11"/>即<persName>佛</persName>故。以此義故，行相不同。此一部经，同门有 <lb ed="X" n="0838a24"/><lb ed="R007" n="0391a12"/>二：一、乘<persName>如来</persName>乘，直至道场。<persName>如来</persName>乘者，即一乘也。 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0838b" n="0838b"/> <lb ed="X" n="0838b01"/><lb ed="R007" n="0391a13"/>如花严？贤首品云：一切世间群生类，尟有欲求 <lb ed="X" n="0838b02"/><lb ed="R007" n="0391a14"/>声闻乘，求缘觉者转复少，求大乘者甚稀有，求 <lb ed="X" n="0838b03"/><lb ed="R007" n="0391a15"/>大乘者犹为易，能信此法甚为难。又经云：若有 <lb ed="X" n="0838b04"/><lb ed="R007" n="0391a16"/>诸众生，其心餍没者，为说声闻道，令離于众苦。 <lb ed="X" n="0838b05"/><lb ed="R007" n="0391a17"/>若复有众生，其心少明利，为说因缘法，令得辟 <lb ed="X" n="0838b06"/><lb ed="R007" n="0391a18"/>支<persName>佛</persName>。若复有众生，乐学慈悲心，廣饶益众生，为 <lb ed="X" n="0838b07"/><lb ed="R007" n="0391b01"/>说菩萨道。若复有众生，决定乐大事，转无尽<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0838b08"/><lb ed="R007" n="0391b02"/>法，为说一乘道。此乃花严经中分四乘義也。如 <lb ed="X" n="0838b09"/><lb ed="R007" n="0391b03"/>法花经中，门前三驾且示权门，露地白牛方明 <lb ed="X" n="0838b10"/><lb ed="R007" n="0391b04"/>正教。<persName>佛</persName>乘唯有一，无二亦无三，二三门外之权 <lb ed="X" n="0838b11"/><lb ed="R007" n="0391b05"/>宗，方明露地之实教。四乘契会二教共同，施设 <lb ed="X" n="0838b12"/><lb ed="R007" n="0391b06"/>化仪各有差殊。又法花云：唯此一事实，馀二则 <lb ed="X" n="0838b13"/><lb ed="R007" n="0391b07"/>非真。準此一文似立三乘，论其契会还成四法。 <lb ed="X" n="0838b14"/><lb ed="R007" n="0391b08"/>唯此一事实者即<persName>佛</persName>乘事实，馀二者即菩萨大 <lb ed="X" n="0838b15"/><lb ed="R007" n="0391b09"/>乘，通缘觉声闻是，馀二为缘觉声闻厌苦相似 <lb ed="X" n="0838b16"/><lb ed="R007" n="0391b10"/>故。又龙女一刹那之际印三世性，从凡夫即圣 <lb ed="X" n="0838b17"/><lb ed="R007" n="0391b11"/>不移毫分，此乃与善财童子解行入道法门略 <lb ed="X" n="0838b18"/><lb ed="R007" n="0391b12"/>同。善财一生成<persName>佛</persName>者，不離刹那际证三世性，古 <lb ed="X" n="0838b19"/><lb ed="R007" n="0391b13"/>今总齐，还与龙女一刹那际转身具行成<persName>佛</persName>，一 <lb ed="X" n="0838b20"/><lb ed="R007" n="0391b14"/>时总毕皆称本法，法如是故。立时劫者，众生情 <lb ed="X" n="0838b21"/><lb ed="R007" n="0391b15"/>尘也。善财证此名为一生为三世，时劫既尽更 <lb ed="X" n="0838b22"/><lb ed="R007" n="0391b16"/>有何生？故名为一生。</p> <lb ed="X" n="0838b23"/><lb ed="R007" n="0391b17"/><p xml:id="pX04p0838b2301">八、大集经以守护正法为宗。</p> <lb ed="X" n="0838b24"/><lb ed="R007" n="0391b18"/><p xml:id="pX04p0838b2401">九、涅槃经<persName>佛</persName>性为宗，与花严经有十种别。</p> <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0838c" n="0838c"/> <lb ed="X" n="0838c01"/><lb ed="R007" n="0392a01"/><p xml:id="pX04p0838c0101">一、说法处所别。涅槃经在拘尸那国，阿利罗<g ref="#CB02494">跋</g> <lb ed="X" n="0838c02"/><lb ed="R007" n="0392a02"/>提河边，娑罗双树间说。花严经在<name role="" type="person">摩竭提国</name>，菩 <lb ed="X" n="0838c03"/><lb ed="R007" n="0392a03"/>提场中，宝菩提树下说。</p> <lb ed="X" n="0838c04"/><lb ed="R007" n="0392a04"/><p xml:id="pX04p0838c0401">二、境界莊严化报别。说此大涅槃经时，诸<persName>佛</persName>世 <lb ed="X" n="0838c05"/><lb ed="R007" n="0392a05"/>界诸大菩萨悉来集会。又文云：尔时三千大千 <lb ed="X" n="0838c06"/><lb ed="R007" n="0392a06"/>世界以<persName>佛</persName>神力故，地皆柔软，无有丘墟、沙土、砾 <lb ed="X" n="0838c07"/><lb ed="R007" n="0392a07"/>石、荆棘、毒草，众宝莊严，犹如西方无量寿<persName>佛</persName>极 <lb ed="X" n="0838c08"/><lb ed="R007" n="0392a08"/>乐世界。说花严经时，有十<name role="" type="person">莲花藏世界</name>海。廣说 <lb ed="X" n="0838c09"/><lb ed="R007" n="0392a09"/>如此莊严，即是<persName>如来</persName>自身实报之所莊严，非如 <lb ed="X" n="0838c10"/><lb ed="R007" n="0392a10"/>此涅槃经中以<persName>佛</persName>神力为众生故暂化令净。所 <lb ed="X" n="0838c11"/><lb ed="R007" n="0392a11"/>以然者，为此涅槃经来众三乘根众杂故，若不 <lb ed="X" n="0838c12"/><lb ed="R007" n="0392a12"/>以<persName>佛</persName>神力持，无由自见。如花严中一乘根纯，无 <lb ed="X" n="0838c13"/><lb ed="R007" n="0392a13"/>有杂众，如声闻为根别故，在其会内原来不见。 <lb ed="X" n="0838c14"/><lb ed="R007" n="0392a14"/>经中虽然，还有以<persName>佛</persName>神力，下文还有法如是力。 <lb ed="X" n="0838c15"/><lb ed="R007" n="0392a15"/>所言神者，应真曰神，非同实是凡夫加令暂见， <lb ed="X" n="0838c16"/><lb ed="R007" n="0392a16"/>名之曰神。当知华藏莊严本明实报，涅槃神力 <lb ed="X" n="0838c17"/><lb ed="R007" n="0392a17"/>暂尔权施。</p> <lb ed="X" n="0838c18"/><lb ed="R007" n="0392a18"/><p xml:id="pX04p0838c1801">三、大会来众别说。此大涅槃经所有来众，总是 <lb ed="X" n="0838c19"/><lb ed="R007" n="0392b01"/>人天种姓三乘之众。除诸大菩萨众，馀者皆是 <lb ed="X" n="0838c20"/><lb ed="R007" n="0392b02"/>忆念<persName>如来</persName>，涕泪盈目，荷奉香薪，嗟苦悲哀，恋承 <lb ed="X" n="0838c21"/><lb ed="R007" n="0392b03"/><persName>佛</persName>日。花严经所来之众，皆性智海中<persName>佛</persName>果位内 <lb ed="X" n="0838c22"/><lb ed="R007" n="0392b04"/>诸菩萨众，纯是一乘，更无别种。人天神众，皆悉 <lb ed="X" n="0838c23"/><lb ed="R007" n="0392b05"/>同根，入<persName>佛</persName>智流，具<persName>佛</persName>知见。初会之中，十<persName>佛</persName>世界 <lb ed="X" n="0838c24"/><lb ed="R007" n="0392b06"/>微尘等诸菩萨众，皆从<persName>如来</persName>善根海生。善根海 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0839a" n="0839a"/> <lb ed="X" n="0839a01"/><lb ed="R007" n="0392b07"/>者，是即<persName>如来</persName>法身智海，大智所生。一切诸<persName>佛</persName>，以 <lb ed="X" n="0839a02"/><lb ed="R007" n="0392b08"/>法身根本智为根本所生。若不如是，所有行门， <lb ed="X" n="0839a03"/><lb ed="R007" n="0392b09"/>总属有为。如此之众，从初发心，入<persName>佛</persName>智海，寄治 <lb ed="X" n="0839a04"/><lb ed="R007" n="0392b10"/>十信、十住、十行、十迴向、十地、等觉六位。当知涅 <lb ed="X" n="0839a05"/><lb ed="R007" n="0392b11"/>槃会三乘菩萨、声闻、人天等众，不同花严。此是 <lb ed="X" n="0839a06"/><lb ed="R007" n="0392b12"/>一乘位中菩萨众初发心位，皆同<persName>佛</persName>位，入<persName>佛</persName>智 <lb ed="X" n="0839a07"/><lb ed="R007" n="0392b13"/>流，同<persName>佛</persName>知见，为真<persName>佛</persName>子也。</p> <lb ed="X" n="0839a08"/><lb ed="R007" n="0392b14"/><p xml:id="pX04p0839a0801">四、所建法轮主伴别。涅槃经劝请之首，即是迦 <lb ed="X" n="0839a09"/><lb ed="R007" n="0392b15"/>葉菩萨、<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨、狮子吼菩萨、舍利弗等。 <lb ed="X" n="0839a10"/><lb ed="R007" n="0392b16"/>为法轨度劝请之首，魔王波旬劝请<persName>如来</persName>入般 <lb ed="X" n="0839a11"/><lb ed="R007" n="0392b17"/>涅槃。如花严经建法之首，即是普贤、文殊、觉首、 <lb ed="X" n="0839a12"/><lb ed="R007" n="0392b18"/>法慧、功德林、金刚幢、金刚藏等。如是十首、十慧、 <lb ed="X" n="0839a13"/><lb ed="R007" n="0393a01"/>十林、十幢、十藏、<persName>佛</persName>果位内大菩萨等，建立五位 <lb ed="X" n="0839a14"/><lb ed="R007" n="0393a02"/><persName>佛</persName>果之行相法门。以诸位即<persName>佛</persName>，<persName>佛</persName>即诸位，明位 <lb ed="X" n="0839a15"/><lb ed="R007" n="0393a03"/>位中有<persName>佛</persName>果故。是故不同涅槃经中迦葉菩萨、 <lb ed="X" n="0839a16"/><lb ed="R007" n="0393a04"/>声闻、舍利弗，生在人家，示同凡位，引彼三乘之 <lb ed="X" n="0839a17"/><lb ed="R007" n="0393a05"/>种，见<persName>佛</persName>涅槃而生悲感，涕流盈目而来集会。</p> <lb ed="X" n="0839a18"/><lb ed="R007" n="0393a06"/><p xml:id="pX04p0839a1801">五、所来之众闻法别。此涅槃经为诸声闻二乘 <lb ed="X" n="0839a19"/><lb ed="R007" n="0393a07"/>权教菩萨，行诸观行未離执障，乐著诸行执持 <lb ed="X" n="0839a20"/><lb ed="R007" n="0393a08"/>行相，于此行相迷无作法身，无证无修本来自 <lb ed="X" n="0839a21"/><lb ed="R007" n="0393a09"/>体也。<persName>如来</persName>为此根故，于此涅槃经说：诸行无常 <lb ed="X" n="0839a22"/><lb ed="R007" n="0393a10"/>是生灭法，生灭灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0839a2201" n="0839a2201"/><anchor xml:id="beg0839a2201" n="0839a2201"/>已<anchor xml:id="end0839a2201"/>寂灭为乐。所行善行及能 <lb ed="X" n="0839a23"/><lb ed="R007" n="0393a11"/>证菩提是生法故，所证涅槃是灭法故。既心存 <lb ed="X" n="0839a24"/><lb ed="R007" n="0393a12"/>能所生灭不休，以生灭不休便滞真理，故说诸 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0839b" n="0839b"/> <lb ed="X" n="0839b01"/><lb ed="R007" n="0393a13"/>行无常。<persName>如来</persName>隐身不现，及诸能所心尽名大涅 <lb ed="X" n="0839b02"/><lb ed="R007" n="0393a14"/>槃。是故涅槃经中<name role="" type="person">纯陀</name>向<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨言：莫 <lb ed="X" n="0839b03"/><lb ed="R007" n="0393a15"/>谓<persName>如来</persName>同于诸行。复次<name role="" type="person">文殊师利</name>！为知而说、不 <lb ed="X" n="0839b04"/><lb ed="R007" n="0393a16"/>知而说，而言<persName>如来</persName>同于诸行。若言<persName>如来</persName>同于诸 <lb ed="X" n="0839b05"/><lb ed="R007" n="0393a17"/>行，则不得言于三界中为人天中自在法王。是 <lb ed="X" n="0839b06"/><lb ed="R007" n="0393a18"/>故大般涅槃令彼三乘令知诸行，菩提能证所 <lb ed="X" n="0839b07"/><lb ed="R007" n="0393b01"/>证涅槃悉是无常，生者本无不证诸灭，无行无 <lb ed="X" n="0839b08"/><lb ed="R007" n="0393b02"/>修名大涅槃，是名圆寂。如花严经：所有他方来 <lb ed="X" n="0839b09"/><lb ed="R007" n="0393b03"/>众、此土人天霑其会位，从始发心即达理事自 <lb ed="X" n="0839b10"/><lb ed="R007" n="0393b04"/>在、理行无碍。文殊理、普贤行一时顿印，如印印 <lb ed="X" n="0839b11"/><lb ed="R007" n="0393b05"/>泥无有先後中间等。若存始终因果先後，皆是 <lb ed="X" n="0839b12"/><lb ed="R007" n="0393b06"/>凡情、皆是生灭，有成有壞、皆是随根破繫，不关 <lb ed="X" n="0839b13"/><lb ed="R007" n="0393b07"/>成<persName>佛</persName>正宗。此花严经直为最上大心者说，如将 <lb ed="X" n="0839b14"/><lb ed="R007" n="0393b08"/>宝位直授凡庸，如夜梦千秋觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0839b1401" n="0839b1401"/><anchor xml:id="beg0839b1401" n="0839b1401"/>已<anchor xml:id="end0839b1401"/>随灭。如涅槃 <lb ed="X" n="0839b15"/><lb ed="R007" n="0393b09"/>经所说：雪山有草名曰肥腻，牛若食者纯得醍 <lb ed="X" n="0839b16"/><lb ed="R007" n="0393b10"/>醐，无有靑黄赤白黑色。最上大心众生亦复如 <lb ed="X" n="0839b17"/><lb ed="R007" n="0393b11"/>是，顿见<persName>佛</persName>性便成正觉，不从小位渐渐而来。是 <lb ed="X" n="0839b18"/><lb ed="R007" n="0393b12"/>故今言来众闻法别。以涅槃经摄末从体，未论 <lb ed="X" n="0839b19"/><lb ed="R007" n="0393b13"/>智慈真俗幷用无碍。</p> <lb ed="X" n="0839b20"/><lb ed="R007" n="0393b14"/><p xml:id="pX04p0839b2001">六、报土净秽所居。别涅槃经<persName>佛</persName>报土指在西方， <lb ed="X" n="0839b21"/><lb ed="R007" n="0393b15"/>过三十二恒河沙<persName>佛</persName>土有释迦报土，为三乘权 <lb ed="X" n="0839b22"/><lb ed="R007" n="0393b16"/>学垢净未亡，见此娑婆秽恶不净，<persName>如来</persName>于是权 <lb ed="X" n="0839b23"/><lb ed="R007" n="0393b17"/>指报土在于西方。花严实教法门，即此娑婆世 <lb ed="X" n="0839b24"/><lb ed="R007" n="0393b18"/>界淸净无垢，为实教菩萨垢净尽故境界纯净， <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0839c" n="0839c"/> <lb ed="X" n="0839c01"/><lb ed="R007" n="0394a01"/>权教菩萨无垢净处自见秽故，故指报土在于 <lb ed="X" n="0839c02"/><lb ed="R007" n="0394a02"/>西方。</p> <lb ed="X" n="0839c03"/><lb ed="R007" n="0394a03"/><p xml:id="pX04p0839c0301">七、<persName>佛</persName>身权实别。如涅槃经中，三十二相<persName>如来</persName>是 <lb ed="X" n="0839c04"/><lb ed="R007" n="0394a04"/>权，涅槃圆寂真理是实，为一切报相无量莊严 <lb ed="X" n="0839c05"/><lb ed="R007" n="0394a05"/>皆依真而有故。如花严经，<name role="" type="person">毘卢遮那<persName>佛</persName></name>三十二 <lb ed="X" n="0839c06"/><lb ed="R007" n="0394a06"/>相入涅槃<persName>佛</persName>俱实，理事无二，不壞法身，而随相 <lb ed="X" n="0839c07"/><lb ed="R007" n="0394a07"/>海无量无尽，即相即性，即报即理，如光如影，自 <lb ed="X" n="0839c08"/><lb ed="R007" n="0394a08"/>在无碍。</p> <lb ed="X" n="0839c09"/><lb ed="R007" n="0394a09"/><p xml:id="pX04p0839c0901">八、出生灭度现相别。涅槃经为诸人、天、声闻、缘 <lb ed="X" n="0839c10"/><lb ed="R007" n="0394a10"/>觉、二乘之人施设，从<name role="" type="person">兜率天</name>降神受生，及入涅 <lb ed="X" n="0839c11"/><lb ed="R007" n="0394a11"/>槃。八、相成道，亦为诸大乘菩萨说，不从<name role="" type="person">兜率天</name> <lb ed="X" n="0839c12"/><lb ed="R007" n="0394a12"/>降神母胎说。常、乐、我、净，无始无终，不生不灭，然 <lb ed="X" n="0839c13"/><lb ed="R007" n="0394a13"/>且隐身不现，仍推报土在于西方，以此娑婆为 <lb ed="X" n="0839c14"/><lb ed="R007" n="0394a14"/>化土秽境。花严经即不然，直示本身本法，出超 <lb ed="X" n="0839c15"/><lb ed="R007" n="0394a15"/>情见，无始无终，三世相绝，一圆真报，不生不灭， <lb ed="X" n="0839c16"/><lb ed="R007" n="0394a16"/>不常不断，性相无碍，自在果海法门，直授上上 <lb ed="X" n="0839c17"/><lb ed="R007" n="0394a17"/>根人，不同权学，依次第渐渐而成。只如登峰九 <lb ed="X" n="0839c18"/><lb ed="R007" n="0394a18"/>仞，不可以绝其踪；履十层之级者，不可以亡其 <lb ed="X" n="0839c19"/><lb ed="R007" n="0394b01"/>迹。常见官阶一品，但以为臣，忽有身登九五，明 <lb ed="X" n="0839c20"/><lb ed="R007" n="0394b02"/>珠顿照，普见无方，泽淋大海，滴滴皆满，一尘空 <lb ed="X" n="0839c21"/><lb ed="R007" n="0394b03"/>性，法界无差，品类有情，强生留繫，根器不等，权 <lb ed="X" n="0839c22"/><lb ed="R007" n="0394b04"/>实不同，以此教门，千差万别。须知权实，识假修 <lb ed="X" n="0839c23"/><lb ed="R007" n="0394b05"/>真，不可久滞权宗，迷其实教者也。</p> <lb ed="X" n="0839c24"/><lb ed="R007" n="0394b06"/><p xml:id="pX04p0839c2401">九、示教行相别。涅槃经十住菩萨位阶十地，尙 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0840a" n="0840a"/> <lb ed="X" n="0840a01"/><lb ed="R007" n="0394b07"/>不了了知见<persName>佛</persName>性，即从凡夫十信心後，十住之 <lb ed="X" n="0840a02"/><lb ed="R007" n="0394b08"/>位少分而见，渐渐而修，等觉位中方明果行圆 <lb ed="X" n="0840a03"/><lb ed="R007" n="0394b09"/>满，妙觉之位方是<persName>如来</persName>。当知此经还有五乘、六 <lb ed="X" n="0840a04"/><lb ed="R007" n="0394b10"/>乘、七、八、九、十乘等法门种姓，除声闻乘、缘觉乘 <lb ed="X" n="0840a05"/><lb ed="R007" n="0394b11"/>外，有三种菩萨乘，通彼二乘为五乘，幷取人天 <lb ed="X" n="0840a06"/><lb ed="R007" n="0394b12"/>五戒、十善，即为六乘、七乘。又三乘之人同闻，各 <lb ed="X" n="0840a07"/><lb ed="R007" n="0394b13"/>得自法，互参有九乘。其三种菩萨乘云何？一、修 <lb ed="X" n="0840a08"/><lb ed="R007" n="0394b14"/>无我法门乘；二、从十住至十地渐见<persName>佛</persName>性乘；三、 <lb ed="X" n="0840a09"/><lb ed="R007" n="0394b15"/>如雪山肥腻草，牛若食者，纯得醍醐乘，不从乳、 <lb ed="X" n="0840a10"/><lb ed="R007" n="0394b16"/>酪、生熟酥等渐渐方成。如<persName>如来</persName>性品中说：菩萨 <lb ed="X" n="0840a11"/><lb ed="R007" n="0394b17"/>摩诃萨既见性<anchor xml:id="nkr_note_add_0840a1101" n="0840a1101"/><anchor xml:id="beg0840a1101" n="0840a1101"/>已<anchor xml:id="end0840a1101"/>，咸作是言：甚奇，<persName>世尊</persName>！我等流 <lb ed="X" n="0840a12"/><lb ed="R007" n="0394b18"/>转无量生死，常为无我之所惑乱。即是法花。华 <lb ed="X" n="0840a13"/><lb ed="R007" n="0395a01"/>严经中说：有诸菩萨经无量劫修六波罗蜜，得 <lb ed="X" n="0840a14"/><lb ed="R007" n="0395a02"/>六神通，读诵通利八万四千法藏，犹故不信此 <lb ed="X" n="0840a15"/><lb ed="R007" n="0395a03"/>甚深经典。是其例也。所得神通不依性起，为修 <lb ed="X" n="0840a16"/><lb ed="R007" n="0395a04"/>众善及无我等观，报勝诸天。又如北<g ref="#CB15106">鬱</g>单越人， <lb ed="X" n="0840a17"/><lb ed="R007" n="0395a05"/>先世亦修无我所观，报生彼国，寿千年，衣食自 <lb ed="X" n="0840a18"/><lb ed="R007" n="0395a06"/>然，粳米七寸，火珠熟之，香所及处皆来共食，无 <lb ed="X" n="0840a19"/><lb ed="R007" n="0395a07"/>有<persName>佛</persName>法，不得解脱，皆是过去行解讹谬，故致斯 <lb ed="X" n="0840a20"/><lb ed="R007" n="0395a08"/>咎，令其所得永不得亡。如此涅槃经中十地後 <lb ed="X" n="0840a21"/><lb ed="R007" n="0395a09"/><persName>佛</persName>果法门，乃是花严经中十住初心之所见处， <lb ed="X" n="0840a22"/><lb ed="R007" n="0395a10"/>即雪山之草，名为肥腻，牛若食者，纯得醍醐，无 <lb ed="X" n="0840a23"/><lb ed="R007" n="0395a11"/>有靑、黄、赤、白、黑色。如花严经中，十住菩萨初心 <lb ed="X" n="0840a24"/><lb ed="R007" n="0395a12"/>见道，顿见自他，无始无终，无古无今，本来是<persName>佛</persName>， <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0840b" n="0840b"/> <lb ed="X" n="0840b01"/><lb ed="R007" n="0395a13"/>身心性相本是<persName>佛</persName>故。以此<persName>佛</persName>门以为解脱，乘如 <lb ed="X" n="0840b02"/><lb ed="R007" n="0395a14"/>来乘，直至道场。龙女、善财、一万诸龙、八千之众， <lb ed="X" n="0840b03"/><lb ed="R007" n="0395a15"/>总是六千比丘、五百优婆塞、五百优婆夷、五百 <lb ed="X" n="0840b04"/><lb ed="R007" n="0395a16"/>童子、五百童女，都为八千。顿彰五位，总齐<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0840b05"/><lb ed="R007" n="0395a17"/>理智之门。初住即十地，初住即<persName>佛</persName>位。若初住不 <lb ed="X" n="0840b06"/><lb ed="R007" n="0395a18"/>即<persName>佛</persName>位者，如世卿臣，从初九品至阶一品，但得 <lb ed="X" n="0840b07"/><lb ed="R007" n="0395b01"/>为臣，不得名王。若不名王者，当知权教安立五 <lb ed="X" n="0840b08"/><lb ed="R007" n="0395b02"/>位，诸地次第一一而登，至三祇之满劫，但为菩 <lb ed="X" n="0840b09"/><lb ed="R007" n="0395b03"/>萨，不名<persName>佛</persName>乘，不名为乘<persName>如来</persName>乘，直至道场。但为 <lb ed="X" n="0840b10"/><lb ed="R007" n="0395b04"/>修无我观，悲、勝二乘，不见<persName>佛</persName>性，名为菩萨。若少 <lb ed="X" n="0840b11"/><lb ed="R007" n="0395b05"/>见性者，亦得<persName>佛</persName>乘。如大海中，一毫之滴乃至多 <lb ed="X" n="0840b12"/><lb ed="R007" n="0395b06"/>滴，一一滴中皆得大海。如是菩萨五位之中，十 <lb ed="X" n="0840b13"/><lb ed="R007" n="0395b07"/>住、十地一一位内皆有<persName>佛</persName>果。从初发心十住之 <lb ed="X" n="0840b14"/><lb ed="R007" n="0395b08"/>始，顿见如是<persName>如来</persName>法身<persName>佛</persName>性无作智果，遍行普 <lb ed="X" n="0840b15"/><lb ed="R007" n="0395b09"/>贤一切万行，随缘不滞，悉皆无作。涅槃经云：<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0840b16"/><lb ed="R007" n="0395b10"/>性非是作法，但为客尘烦恼所覆故。是故今从 <lb ed="X" n="0840b17"/><lb ed="R007" n="0395b11"/>十住初位，以无作三昧自体应真，烦恼、客尘全 <lb ed="X" n="0840b18"/><lb ed="R007" n="0395b12"/>无体性，唯真体用，无贪、嗔、痴，任运即<persName>佛</persName>。故一念 <lb ed="X" n="0840b19"/><lb ed="R007" n="0395b13"/>相应，一念成<persName>佛</persName>；一日相应，一日成<persName>佛</persName>。何须劫数 <lb ed="X" n="0840b20"/><lb ed="R007" n="0395b14"/>渐渐而修？多劫积修，三祇至果，心缘劫量，见障 <lb ed="X" n="0840b21"/><lb ed="R007" n="0395b15"/>何休？诸<persName>佛</persName>法门本非时摄，计时立劫，非是<persName>佛</persName>乘。</p> <lb ed="X" n="0840b22"/><lb ed="R007" n="0395b16"/><p xml:id="pX04p0840b2201">十、从初为友轨笵别。涅槃经中说：雪山童子遇 <lb ed="X" n="0840b23"/><lb ed="R007" n="0395b17"/>罗刹而发心，重半偈而轻命，闻诸行无常是生 <lb ed="X" n="0840b24"/><lb ed="R007" n="0395b18"/>灭法，言：<persName>佛</persName>性涅槃，不可以行修，不可以心证。不 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0840c" n="0840c"/> <lb ed="X" n="0840c01"/><lb ed="R007" n="0396a01"/>可以行修，行是有为，是无常故；不可以心证，有 <lb ed="X" n="0840c02"/><lb ed="R007" n="0396a02"/>能所故。是故行不可以修其性，心不可以证其 <lb ed="X" n="0840c03"/><lb ed="R007" n="0396a03"/>理，为心即性，更无能所。是故<name role="" type="person">纯陀</name>言：莫谓<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0840c04"/><lb ed="R007" n="0396a04"/>同于诸行。如花严经善财童子所立轨笵，从文 <lb ed="X" n="0840c05"/><lb ed="R007" n="0396a05"/>殊师利发菩提心，至末後普贤菩萨五十三善 <lb ed="X" n="0840c06"/><lb ed="R007" n="0396a06"/>知识，一一皆云：我先发阿耨多罗三藐三菩提 <lb ed="X" n="0840c07"/><lb ed="R007" n="0396a07"/>心，云何教我学菩萨道、行菩萨行？不云诸行无 <lb ed="X" n="0840c08"/><lb ed="R007" n="0396a08"/>常等事。何以故？为此花严经明缘起法界门，理 <lb ed="X" n="0840c09"/><lb ed="R007" n="0396a09"/>事无二，无缘不寂，无事不真，国土境界总为性 <lb ed="X" n="0840c10"/><lb ed="R007" n="0396a10"/>海。为一真法界，非有情无情，随业说故。为花严 <lb ed="X" n="0840c11"/><lb ed="R007" n="0396a11"/>中纯真境界，总为智故。十住菩萨以慧为国，十 <lb ed="X" n="0840c12"/><lb ed="R007" n="0396a12"/>行菩萨以智为国，十迴向、十地以妙为国，不说 <lb ed="X" n="0840c13"/><lb ed="R007" n="0396a13"/>情与无情二见差别。以花严经为彰本法，异三 <lb ed="X" n="0840c14"/><lb ed="R007" n="0396a14"/>乘权学是无情，是有情有生有灭故。是故涅槃 <lb ed="X" n="0840c15"/><lb ed="R007" n="0396a15"/>经中以雪山童子说诸行无常者，为三乘根种 <lb ed="X" n="0840c16"/><lb ed="R007" n="0396a16"/>性行下劣，便于所说计行成实，障无作性，废契 <lb ed="X" n="0840c17"/><lb ed="R007" n="0396a17"/>真理。以是義故，说诸行无常。不同善财一念发 <lb ed="X" n="0840c18"/><lb ed="R007" n="0396a18"/>心，顿无能所，了三世性，性绝古今，自觉自心本 <lb ed="X" n="0840c19"/><lb ed="R007" n="0396b01"/>来是<persName>佛</persName>，不成正觉，不证菩提。身心性相无证修 <lb ed="X" n="0840c20"/><lb ed="R007" n="0396b02"/>者，不成不壞本来如是，随缘动寂，不壞有无，所 <lb ed="X" n="0840c21"/><lb ed="R007" n="0396b03"/>行诸行皆唯智起，是故不说诸行无常。</p> <lb ed="X" n="0840c22"/><lb ed="R007" n="0396b04"/><p xml:id="pX04p0840c2201">十、大方廣<persName>佛</persName>花严经。此经有十种甚深廣大无比 <lb ed="X" n="0840c23"/><lb ed="R007" n="0396b05"/>法，与诸经别。若有大心众生于此法门深生信心， <lb ed="X" n="0840c24"/><lb ed="R007" n="0396b06"/>不读馀经，初发心时，十住之首，位齐<persName>佛</persName>果。<persName>如来</persName>出 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0841a" n="0841a"/> <lb ed="X" n="0841a01"/><lb ed="R007" n="0396b07"/>现品中所说云：设有菩萨于无量百千那由他劫 <lb ed="X" n="0841a02"/><lb ed="R007" n="0396b08"/>行六波罗蜜，修习种种菩提分法，若未闻此<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0841a03"/><lb ed="R007" n="0396b09"/>不思议大威德法门，或时闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a0301" n="0841a0301"/><anchor xml:id="beg0841a0301" n="0841a0301"/>已<anchor xml:id="end0841a0301"/>，不信不解，不顺不 <lb ed="X" n="0841a04"/><lb ed="R007" n="0396b10"/>入，名为假名菩萨，以不能生<persName>如来</persName>家故。若得闻此 <lb ed="X" n="0841a05"/><lb ed="R007" n="0396b11"/><persName>如来</persName>无量不可思议无障无碍智慧法门，闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a0501" n="0841a0501"/><anchor xml:id="beg0841a0501" n="0841a0501"/>已<anchor xml:id="end0841a0501"/>信 <lb ed="X" n="0841a06"/><lb ed="R007" n="0396b12"/>解，随顺悟入，当知此人生<persName>如来</persName>家，随顺一切<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0841a07"/><lb ed="R007" n="0396b13"/>境界。犹如大海，大身众生之所都止。此经亦尔，最 <lb ed="X" n="0841a08"/><lb ed="R007" n="0396b14"/>上大心众生之所都止，泽沼之龙不乐其居，犹如 <lb ed="X" n="0841a09"/><lb ed="R007" n="0396b15"/>大海不宿死屍。若有见闻信乐而能悟入，永離凡 <lb ed="X" n="0841a10"/><lb ed="R007" n="0396b16"/>夫权学阐提死屍，直同<persName>如来</persName>法身智海。又<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0841a11"/><lb ed="R007" n="0396b17"/>现品云：<persName>佛</persName>子！<persName>如来</persName>音声亦复如是，无生无作，无有 <lb ed="X" n="0841a12"/><lb ed="R007" n="0396b18"/>分别，非入非出，但从<persName>如来</persName>功德法力出于五种廣 <lb ed="X" n="0841a13"/><lb ed="R007" n="0397a01"/>大音声。其五者何？一曰：汝等当知，一切众生诸行 <lb ed="X" n="0841a14"/><lb ed="R007" n="0397a02"/>皆悉是苦，地狱苦、畜牲苦、饿鬼苦、无福德著我所 <lb ed="X" n="0841a15"/><lb ed="R007" n="0397a03"/>苦、作诸恶行苦。欲生人天，当修善根，生人天中，離 <lb ed="X" n="0841a16"/><lb ed="R007" n="0397a04"/>诸难处。众生闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a1601" n="0841a1601"/><anchor xml:id="beg0841a1601" n="0841a1601"/>已<anchor xml:id="end0841a1601"/>，捨離顚倒，修诸善行，離诸难处， <lb ed="X" n="0841a17"/><lb ed="R007" n="0397a05"/>生人天中。二曰：汝等当知，一切诸行，众苦炽燃，如 <lb ed="X" n="0841a18"/><lb ed="R007" n="0397a06"/>热铁丸。诸行无常，是生灭法。涅槃是寂静，无为安 <lb ed="X" n="0841a19"/><lb ed="R007" n="0397a07"/>乐，远離炽燃，消诸热恼。众生闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a1901" n="0841a1901"/><anchor xml:id="beg0841a1901" n="0841a1901"/>已<anchor xml:id="end0841a1901"/>，勤修善法，于声 <lb ed="X" n="0841a20"/><lb ed="R007" n="0397a08"/>闻乘得随顺音声忍，此是声闻乘。三曰：汝等当知， <lb ed="X" n="0841a21"/><lb ed="R007" n="0397a09"/>声闻乘者随他语解智慧狭劣，更有上乘名独觉 <lb ed="X" n="0841a22"/><lb ed="R007" n="0397a10"/>乘，悟不由他汝等应学。乐勝道者闻此音<anchor xml:id="nkr_note_add_0841a2201" n="0841a2201"/><anchor xml:id="beg0841a2201" n="0841a2201"/>已<anchor xml:id="end0841a2201"/>，捨声 <lb ed="X" n="0841a23"/><lb ed="R007" n="0397a11"/>闻道修独觉乘。四曰：汝等当知，过二乘位更有勝 <lb ed="X" n="0841a24"/><lb ed="R007" n="0397a12"/>道名为大乘。菩萨所行顺六波罗蜜，不断菩萨行、 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0841b" n="0841b"/> <lb ed="X" n="0841b01"/><lb ed="R007" n="0397a13"/>不捨菩提心，处无量生死而不疲厌，过于二乘名 <lb ed="X" n="0841b02"/><lb ed="R007" n="0397a14"/>为大乘，此是菩萨大乘。五曰：第一乘、勝乘、最勝乘、 <lb ed="X" n="0841b03"/><lb ed="R007" n="0397a15"/>上乘、无上乘、利益一切众生乘。若有众生信解廣 <lb ed="X" n="0841b04"/><lb ed="R007" n="0397a16"/>大诸根猛利夙种善根，为诸<persName>如来</persName>神力所加，有勝 <lb ed="X" n="0841b05"/><lb ed="R007" n="0397a17"/>乐欲求<persName>佛</persName>果者，闻此音<anchor xml:id="nkr_note_add_0841b0501" n="0841b0501"/><anchor xml:id="beg0841b0501" n="0841b0501"/>已<anchor xml:id="end0841b0501"/>发菩提心，此是<persName>佛</persName>乘。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0841b06"/><lb ed="R007" n="0397a18"/>子！<persName>如来</persName>音声不从身出不从心出，而能利益无量 <lb ed="X" n="0841b07"/><lb ed="R007" n="0397b01"/>众生。<persName>佛</persName>子！是为<persName>如来</persName>音声第一相。当知<persName>如来</persName>音声 <lb ed="X" n="0841b08"/><lb ed="R007" n="0397b02"/>常随五乘众生应所闻故，犹如大海潮无失时故。 <lb ed="X" n="0841b09"/><lb ed="R007" n="0397b03"/>是故于此法中起信发大菩提心，十住初首便即 <lb ed="X" n="0841b10"/><lb ed="R007" n="0397b04"/>见性，起法身<persName>佛</persName>智慧便成正觉。然始即从性起智 <lb ed="X" n="0841b11"/><lb ed="R007" n="0397b05"/>慧之位，行诸行相教化众生，即觉行圆满。<persName>佛</persName>不同 <lb ed="X" n="0841b12"/><lb ed="R007" n="0397b06"/>权教，先行菩萨行、学假真如等，观地前伏忍。十地 <lb ed="X" n="0841b13"/><lb ed="R007" n="0397b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0841b1301" n="0841b1301"/><anchor xml:id="beg0841b1301" n="0841b1301"/>已<anchor xml:id="end0841b1301"/>来犹有十真如障故，为观当情真如成障，所行 <lb ed="X" n="0841b14"/><lb ed="R007" n="0397b08"/>之行幷是有为，所发菩提心幷未離生灭，所有能 <lb ed="X" n="0841b15"/><lb ed="R007" n="0397b09"/>断分别无明，由观折伏十地之位方能见性，经三 <lb ed="X" n="0841b16"/><lb ed="R007" n="0397b10"/>祇劫方始成<persName>佛</persName>，仍须百劫别修相好。若将此大方 <lb ed="X" n="0841b17"/><lb ed="R007" n="0397b11"/>廣<persName>佛</persName>花严经<persName>佛</persName>所本乘，同彼化身引彼权学，上中 <lb ed="X" n="0841b18"/><lb ed="R007" n="0397b12"/>下流全非信解，去<persName>佛</persName>悬远未解经意，久大旷劫终 <lb ed="X" n="0841b19"/><lb ed="R007" n="0397b13"/>无成<persName>佛</persName>之期。若上上根人信解此经明知不谬，即 <lb ed="X" n="0841b20"/><lb ed="R007" n="0397b14"/>当乘<persName>如来</persName>乘直至道场，当所乘时即是道场，更无 <lb ed="X" n="0841b21"/><lb ed="R007" n="0397b15"/>可至。如法花经亦是<persName>佛</persName>乘，即是化<persName>佛</persName>。引彼三乘令 <lb ed="X" n="0841b22"/><lb ed="R007" n="0397b16"/>知实法，即三界火宅门前三乘羊车、鹿车、大牛之 <lb ed="X" n="0841b23"/><lb ed="R007" n="0397b17"/>事，即是上中下根三乘。为上根之人有一分慈悲 <lb ed="X" n="0841b24"/><lb ed="R007" n="0397b18"/>勝馀二乘故，为观假故未有实见，名为不真菩萨。 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0841c" n="0841c"/> <lb ed="X" n="0841c01"/><lb ed="R007" n="0398a01"/>此三种上中下根之人，俱有恶三界苦。中下根人， <lb ed="X" n="0841c02"/><lb ed="R007" n="0398a02"/>声闻、缘觉恶而求出，上根菩萨厌而不離，为慈悲 <lb ed="X" n="0841c03"/><lb ed="R007" n="0398a03"/>勝彼二乘故有饶益之心。此三种人俱不知三界 <lb ed="X" n="0841c04"/><lb ed="R007" n="0398a04"/>体相一真<persName>佛</persName>境，如出现品中廣明。<persName>佛</persName>对此故，说<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0841c05"/><lb ed="R007" n="0398a05"/>所有功德报相皆是修生，令诸权学修治作意，经 <lb ed="X" n="0841c06"/><lb ed="R007" n="0398a06"/>多祇劫终无成<persName>佛</persName>之期。是故门前之驾是<persName>佛</persName>权施， <lb ed="X" n="0841c07"/><lb ed="R007" n="0398a07"/>露地白牛方明法界，法界性相本唯真智，所有分 <lb ed="X" n="0841c08"/><lb ed="R007" n="0398a08"/>别皆是智为。是故法花经云：种种姓相義，我及十 <lb ed="X" n="0841c09"/><lb ed="R007" n="0398a09"/>方<persName>佛</persName>，乃能知是事，声闻及缘觉，不退诸菩萨，皆悉 <lb ed="X" n="0841c10"/><lb ed="R007" n="0398a10"/>不能知。此等即是门前三乘也。为未明世间相常 <lb ed="X" n="0841c11"/><lb ed="R007" n="0398a11"/>住是法住法位，为三乘同有厌苦集乐修灭道之 <lb ed="X" n="0841c12"/><lb ed="R007" n="0398a12"/>心，未明苦集本唯智起，不了灭道本自无修无造 <lb ed="X" n="0841c13"/><lb ed="R007" n="0398a13"/>无作，化诸群品如幻住世，性绝无明即是<persName>佛</persName>故。一 <lb ed="X" n="0841c14"/><lb ed="R007" n="0398a14"/>念相应一念<persName>佛</persName>，一日相应一日<persName>佛</persName>，何须苦死要三 <lb ed="X" n="0841c15"/><lb ed="R007" n="0398a15"/>僧祇？但自了三界业，能空业处，任运接生，即是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0841c16"/><lb ed="R007" n="0398a16"/>也。盖<persName>佛</persName>者，觉也。觉业性真，业无生灭，无得无证，不 <lb ed="X" n="0841c17"/><lb ed="R007" n="0398a17"/>出不没，性无变化，本来如是，即是<persName>佛</persName>故。随缘六道， <lb ed="X" n="0841c18"/><lb ed="R007" n="0398a18"/>行菩萨行，变化神通，接引迷流，<persName>佛</persName>非变化。净名经 <lb ed="X" n="0841c19"/><lb ed="R007" n="0398b01"/>云：虽成正觉，转于法轮，不捨菩萨之道，是菩萨行 <lb ed="X" n="0841c20"/><lb ed="R007" n="0398b02"/>故。以此善财十住初心，于妙峰山上德雲比丘所， <lb ed="X" n="0841c21"/><lb ed="R007" n="0398b03"/>得忆念一切诸<persName>佛</persName>境界，智慧光明，普见法门，即便 <lb ed="X" n="0841c22"/><lb ed="R007" n="0398b04"/>成正觉。然後始诣诸友，求菩萨道，行菩萨行。当知 <lb ed="X" n="0841c23"/><lb ed="R007" n="0398b05"/>正觉体用之时，即心无作处，即是<persName>佛</persName>故，不须修行。 <lb ed="X" n="0841c24"/><lb ed="R007" n="0398b06"/>设当行满，亦不移今。故如化<persName>佛</persName>示成化相之时，苦 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0842a" n="0842a"/> <lb ed="X" n="0842a01"/><lb ed="R007" n="0398b07"/>行麻麦，剃发持衣，捨诸饰好藉草等事，为化外道 <lb ed="X" n="0842a02"/><lb ed="R007" n="0398b08"/>乐苦行者，及三乘之根有放逸者，经中<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0842a0201" n="0842a0201"/><anchor xml:id="beg0842a0201" n="0842a0201"/>已<anchor xml:id="end0842a0201"/>和会， <lb ed="X" n="0842a03"/><lb ed="R007" n="0398b09"/>非<persName>佛</persName>自须如是等行。无增上慢者，岂须如是一念？ <lb ed="X" n="0842a04"/><lb ed="R007" n="0398b10"/>任无作性<persName>佛</persName>，智慧现前，无得无证，即是<persName>佛</persName>也。如善 <lb ed="X" n="0842a05"/><lb ed="R007" n="0398b11"/>财证觉之後，方求菩萨道，行菩萨行。何以然者？为 <lb ed="X" n="0842a06"/><lb ed="R007" n="0398b12"/>觉道之後，方堪入缠，处缠无缚，始能为众生说法 <lb ed="X" n="0842a07"/><lb ed="R007" n="0398b13"/>解缚。若自有缚，能解彼缚，无有是处。说时前後，法 <lb ed="X" n="0842a08"/><lb ed="R007" n="0398b14"/>是一时。是故当知，若欲行菩萨行，先成正觉。问曰： <lb ed="X" n="0842a09"/><lb ed="R007" n="0398b15"/>法花经为<persName>佛</persName>乘门前三乘大牛车，兴露地白牛之 <lb ed="X" n="0842a10"/><lb ed="R007" n="0398b16"/>车，一种是牛，有何异也？答曰：门前三乘，对三界苦， <lb ed="X" n="0842a11"/><lb ed="R007" n="0398b17"/>且令離火宅所烧，权免火难。大乘权教菩萨，乐行 <lb ed="X" n="0842a12"/><lb ed="R007" n="0398b18"/>悲心，有饶益志，自離火难，不離三界。有一分度众 <lb ed="X" n="0842a13"/><lb ed="R007" n="0399a01"/>生心，勝二乘自求解脱，且得一分运载之心，故名 <lb ed="X" n="0842a14"/><lb ed="R007" n="0399a02"/>为大牛。望二乘处大，故十地见性方成<persName>佛</persName>，犹经多 <lb ed="X" n="0842a15"/><lb ed="R007" n="0399a03"/>劫始能真。故望彼二乘，但名菩萨大乘，非名<persName>佛</persName>乘。 <lb ed="X" n="0842a16"/><lb ed="R007" n="0399a04"/>法花经云：<persName>佛</persName>乘唯有一，无二亦无三。即引彼三乘， <lb ed="X" n="0842a17"/><lb ed="R007" n="0399a05"/>总归一乘。小乘虽有信许成<persName>佛</persName>，迴习稍难，故标远 <lb ed="X" n="0842a18"/><lb ed="R007" n="0399a06"/>劫。龙女刹那之顷，便至<persName>佛</persName>乘，即明真证。达苦即真， <lb ed="X" n="0842a19"/><lb ed="R007" n="0399a07"/>无所厌故。是故门前之乘，对三乘设露地白牛，方 <lb ed="X" n="0842a20"/><lb ed="R007" n="0399a08"/>明至无依之处。露地者，即<persName>佛</persName>地也。为<persName>佛</persName>智无依止 <lb ed="X" n="0842a21"/><lb ed="R007" n="0399a09"/>故，故云露地。白牛者，即法身也，悲智也。以法身无 <lb ed="X" n="0842a22"/><lb ed="R007" n="0399a10"/>相，名之为白。智能观機，悲心济物，名之为牛。为取 <lb ed="X" n="0842a23"/><lb ed="R007" n="0399a11"/>牛能运载故，为以无作法身悲智济物，故喩同牛 <lb ed="X" n="0842a24"/><lb ed="R007" n="0399a12"/>也。门前之牛，观空增勝，三祇未满，未见<persName>佛</persName>性，不证 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0842b" n="0842b"/> <lb ed="X" n="0842b01"/><lb ed="R007" n="0399a13"/>法身根本智，不言白色，不言露地。为假真如，及空 <lb ed="X" n="0842b02"/><lb ed="R007" n="0399a14"/>观当情，犹有所依，故不言白色。有所依故，不言露 <lb ed="X" n="0842b03"/><lb ed="R007" n="0399a15"/>地也。虽复迴心，信此一乘，至于<persName>佛</persName>地，犹将未及，但 <lb ed="X" n="0842b04"/><lb ed="R007" n="0399a16"/>随<persName>佛</persName>语。而随信之心，未成坚信，故还索三乘。未敢 <lb ed="X" n="0842b05"/><lb ed="R007" n="0399a17"/>欣大，故<persName>佛</persName>便诱引，令成信力，等与大车。故言非<anchor xml:id="nkr_note_add_0842b0501" n="0842b0501"/><anchor xml:id="beg0842b0501" n="0842b0501"/>己<anchor xml:id="end0842b0501"/> <lb ed="X" n="0842b06"/><lb ed="R007" n="0399a18"/>所望，今皆与之。此明即三乘迴心，如门前牛车，不 <lb ed="X" n="0842b07"/><lb ed="R007" n="0399b01"/>云白色，不云装饰，为有漏故。不同露地白牛之乘， <lb ed="X" n="0842b08"/><lb ed="R007" n="0399b02"/>具言高廣装饰等事。此乃门前与露地之乘，全别 <lb ed="X" n="0842b09"/><lb ed="R007" n="0399b03"/>不同也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0842b10"/><lb ed="R007" n="0399b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二明依宗教别</cb:mulu><head>〇第二、明依宗教别</head><p xml:id="pX04p0842b1009" cb:place="inline">夫大觉出兴，称真智而自在；法 <lb ed="X" n="0842b11"/><lb ed="R007" n="0399b05"/>身无际，等群品以同躯。任器现形，应根施教。如空谷 <lb ed="X" n="0842b12"/><lb ed="R007" n="0399b06"/>响，应击成音，谷响无心，亦无处所。<persName>如来</persName>设教，亦复如 <lb ed="X" n="0842b13"/><lb ed="R007" n="0399b07"/>是。且如毘卢遮那之教，无始无终，称性无方，无断无 <lb ed="X" n="0842b14"/><lb ed="R007" n="0399b08"/>绝，随其根类，自见入胎，出家说法，始终教行，入寂涅 <lb ed="X" n="0842b15"/><lb ed="R007" n="0399b09"/>槃。其实<persName>如来</persName>本不如是，但随一期，同而且异。约立先 <lb ed="X" n="0842b16"/><lb ed="R007" n="0399b10"/>德十家教行：第一、後魏<name role="" type="person">菩提留支</name>立一音教；第二、陈 <lb ed="X" n="0842b17"/><lb ed="R007" n="0399b11"/>朝真谛三藏立二教同时；第三、後魏光统律师立三 <lb ed="X" n="0842b18"/><lb ed="R007" n="0399b12"/>种教；第四、齐朝大衍法师立四种教；第五、护身法师 <lb ed="X" n="0842b19"/><lb ed="R007" n="0399b13"/>立五种教；第六、陈朝南嶽思禅师、智者等立四教同 <lb ed="X" n="0842b20"/><lb ed="R007" n="0399b14"/>时；第七、唐朝海东新罗国元晓法师造此经疏，亦立 <lb ed="X" n="0842b21"/><lb ed="R007" n="0399b15"/>四教；第八、唐朝吉藏法师立三种教；第九、梁朝光宅 <lb ed="X" n="0842b22"/><lb ed="R007" n="0399b16"/>寺雲法师立四教；第十、唐朝江南印法师立二教。<anchor xml:id="nkr_note_add_0842b2201" n="0842b2201"/><anchor xml:id="beg0842b2201" n="0842b2201"/>已<anchor xml:id="end0842b2201"/> <lb ed="X" n="0842b23"/><lb ed="R007" n="0399b17"/>上十家所释，幷依今唐朝吉藏法师所集，同异各是 <lb ed="X" n="0842b24"/><lb ed="R007" n="0399b18"/>一家，幷是当世英才，智超群品，皆为统贤灵之法将， <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0842c" n="0842c"/> <lb ed="X" n="0842c01"/><lb ed="R007" n="0400a01"/>开<persName>佛</persName>日之明灯，不可是非加其名也。只如<persName>佛</persName>说内外 <lb ed="X" n="0842c02"/><lb ed="R007" n="0400a02"/>中间之言，遂即入定。後有五百阿罗汉各解此言：<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0842c03"/><lb ed="R007" n="0400a03"/>出定後，同问<persName>世尊</persName>：谁当<persName>佛</persName>意？<persName>佛</persName>言：幷非我意。诸人问 <lb ed="X" n="0842c04"/><lb ed="R007" n="0400a04"/><persName>佛</persName>：既不当<persName>佛</persName>意，将无得罪？<persName>佛</persName>言：虽非我意，各顺正理， <lb ed="X" n="0842c05"/><lb ed="R007" n="0400a05"/>堪为圣教，有福无罪。况此诸德所说，各有典據，仰唯 <lb ed="X" n="0842c06"/><lb ed="R007" n="0400a06"/>高旨，未可佥量。但通玄自参圣教，随<anchor xml:id="nkr_note_add_0842c0601" n="0842c0601"/><anchor xml:id="beg0842c0601" n="0842c0601"/>己<anchor xml:id="end0842c0601"/>管窥，以述意 <lb ed="X" n="0842c07"/><lb ed="R007" n="0400a07"/>怀，用呈後哲。准其教旨，略立十种。何者为十？</p> <lb ed="X" n="0842c08"/><lb ed="R007" n="0400a08"/><p xml:id="pX04p0842c0801">第一时说小乘纯有教，第二时说般若破有明空 <lb ed="X" n="0842c09"/><lb ed="R007" n="0400a09"/>教，第三时说解深密经和会空有明不空不有教， <lb ed="X" n="0842c10"/><lb ed="R007" n="0400a10"/>第四时说楞伽经明契假即真教，第五时说维摩 <lb ed="X" n="0842c11"/><lb ed="R007" n="0400a11"/>经明即俗恒真教，第六时说法花经明引权归实 <lb ed="X" n="0842c12"/><lb ed="R007" n="0400a12"/>教，第七时说涅槃经令诸三乘捨权向实教，第八 <lb ed="X" n="0842c13"/><lb ed="R007" n="0400a13"/>时说花严经于刹那之际通摄十世圆融无始终 <lb ed="X" n="0842c14"/><lb ed="R007" n="0400a14"/>前後通该教，第九共不共教，第十不共共教。第一 <lb ed="X" n="0842c15"/><lb ed="R007" n="0400a15"/>时说小乘纯有教者，为诸凡夫繫著世法以为实 <lb ed="X" n="0842c16"/><lb ed="R007" n="0400a16"/>有，随于色尘作诸不善，以不善故堕于苦趣，还将 <lb ed="X" n="0842c17"/><lb ed="R007" n="0400a17"/>有法辔勒彼心，以戒防护制诸不善，故名纯有教。 <lb ed="X" n="0842c18"/><lb ed="R007" n="0400a18"/>于小乘中还说无表性戒等，通其大体，但随根性 <lb ed="X" n="0842c19"/><lb ed="R007" n="0400b01"/>用事不同，如菩萨戒亦尔。经云：若人受<persName>佛</persName>戒，即入 <lb ed="X" n="0842c20"/><lb ed="R007" n="0400b02"/>诸<persName>佛</persName>位。亦以性戒论之。又云：如是千百亿，各接微 <lb ed="X" n="0842c21"/><lb ed="R007" n="0400b03"/>尘众，俱来至我所者，所谓初以化身化报引接，後 <lb ed="X" n="0842c22"/><lb ed="R007" n="0400b04"/>以令皈法身实报。若上根者，法身事理一时为依 <lb ed="X" n="0842c23"/><lb ed="R007" n="0400b05"/>本故。</p> <lb ed="X" n="0842c24"/><lb ed="R007" n="0400b06"/><p xml:id="pX04p0842c2401">第二时说般若破有明空教者，既设小乘实有令 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0843a" n="0843a"/> <lb ed="X" n="0843a01"/><lb ed="R007" n="0400b07"/>成轨笵，制共身语意得住善法，即说生空等观，方 <lb ed="X" n="0843a02"/><lb ed="R007" n="0400b08"/>说法空教，破彼繫著渐向法身。</p> <lb ed="X" n="0843a03"/><lb ed="R007" n="0400b09"/><p xml:id="pX04p0843a0301">第三时说解深密经为和会空有教者，为于前空 <lb ed="X" n="0843a04"/><lb ed="R007" n="0400b10"/>有二教和会，令边见者不滞空有二门。为不空不 <lb ed="X" n="0843a05"/><lb ed="R007" n="0400b11"/>有教，为二乘人灭识证寂住寂无知，为迴彼故寄 <lb ed="X" n="0843a06"/><lb ed="R007" n="0400b12"/>说第九阿陀那识为纯净识。五六七八等识常依 <lb ed="X" n="0843a07"/><lb ed="R007" n="0400b13"/>彼九识以为依止，凡愚不了妄执为我，如水瀑流 <lb ed="X" n="0843a08"/><lb ed="R007" n="0400b14"/>不離水体，诸波浪等以水为依。五六七八识常以 <lb ed="X" n="0843a09"/><lb ed="R007" n="0400b15"/>净识为依，故渐迴二乘之心达识成智。何故安立 <lb ed="X" n="0843a10"/><lb ed="R007" n="0400b16"/>九识为净识者？为二乘人久于生死业种六七八 <lb ed="X" n="0843a11"/><lb ed="R007" n="0400b17"/>识有怖畏故，恐彼难信，方便于生死种外别立净 <lb ed="X" n="0843a12"/><lb ed="R007" n="0400b18"/>识渐渐引之，意欲使令留惑不灭，使令悲智渐渐 <lb ed="X" n="0843a13"/><lb ed="R007" n="0401a01"/>得生。深密经云：如是菩萨虽由法位以智为依止， <lb ed="X" n="0843a14"/><lb ed="R007" n="0401a02"/>渐令空见达识成智。</p> <lb ed="X" n="0843a15"/><lb ed="R007" n="0401a03"/><p xml:id="pX04p0843a1501">第四时说。楞伽经云：说假即真教者，如楞伽经直 <lb ed="X" n="0843a16"/><lb ed="R007" n="0401a04"/>为大乘根顿说第八业种之识，名为<persName>如来</persName>藏识。又 <lb ed="X" n="0843a17"/><lb ed="R007" n="0401a05"/>云：得相者曰识，不得相曰智。起信论亦同此说。此 <lb ed="X" n="0843a18"/><lb ed="R007" n="0401a06"/>教虽说无明业种成智，犹希出俗，未现同缠也。</p> <lb ed="X" n="0843a19"/><lb ed="R007" n="0401a07"/><p xml:id="pX04p0843a1901">第五时说维摩经，明即俗恒真教者，为维摩经中 <lb ed="X" n="0843a20"/><lb ed="R007" n="0401a08"/>不以声闻二乘及三乘菩萨为知法者故，是以十 <lb ed="X" n="0843a21"/><lb ed="R007" n="0401a09"/>大弟子杜口于毘耶，弥勒光严息芳言于法席。此 <lb ed="X" n="0843a22"/><lb ed="R007" n="0401a10"/>经破前四种教中菩萨声闻染净未融，常欣出俗， <lb ed="X" n="0843a23"/><lb ed="R007" n="0401a11"/>即以净名身居俗士，明即俗常真，壞彼净相常怀 <lb ed="X" n="0843a24"/><lb ed="R007" n="0401a12"/>染净，故说有身为<persName>如来</persName>种，无明有爱为种等，使令 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0843b" n="0843b"/> <lb ed="X" n="0843b01"/><lb ed="R007" n="0401a13"/>三乘之众净相心亡，出俗入缠平等无碍，方明实 <lb ed="X" n="0843b02"/><lb ed="R007" n="0401a14"/>德也。</p> <lb ed="X" n="0843b03"/><lb ed="R007" n="0401a15"/><p xml:id="pX04p0843b0301">第六时说法花经引权归实教者，为罗汉随空会 <lb ed="X" n="0843b04"/><lb ed="R007" n="0401a16"/>寂，缘觉会十二缘生法皆无体性，以明六根识及 <lb ed="X" n="0843b05"/><lb ed="R007" n="0401a17"/>名色心境三事自性无生，如是二人皆心识灭，三 <lb ed="X" n="0843b06"/><lb ed="R007" n="0401a18"/>界业灭智慈不生。又为析法明空，以空破惑乐生 <lb ed="X" n="0843b07"/><lb ed="R007" n="0401b01"/>净土，及留惑润生菩萨，幷不了一切众生无明诸 <lb ed="X" n="0843b08"/><lb ed="R007" n="0401b02"/>惑，皆从一切<persName>如来</persName>根本性淸净普光明无中边智 <lb ed="X" n="0843b09"/><lb ed="R007" n="0401b03"/>之所生，皆有净土秽土自<persName>佛</persName>他<persName>佛</persName>欣厌等诸邪见 <lb ed="X" n="0843b10"/><lb ed="R007" n="0401b04"/>不称真理，引此三根令归本智故。即以妙法莲花， <lb ed="X" n="0843b11"/><lb ed="R007" n="0401b05"/>令知无明生死性本唯智体性自无染，但迷悟不 <lb ed="X" n="0843b12"/><lb ed="R007" n="0401b06"/>同无有二性，以莲花像之，引彼三根令归本故。是 <lb ed="X" n="0843b13"/><lb ed="R007" n="0401b07"/>故法花经明世间相常住。</p> <lb ed="X" n="0843b14"/><lb ed="R007" n="0401b08"/><p xml:id="pX04p0843b1401">第七说涅槃经时令诸三乘捨权向实教者，此经 <lb ed="X" n="0843b15"/><lb ed="R007" n="0401b09"/>中明一切有情皆有<persName>佛</persName>性如<persName>佛</persName>无异，但为无明复 <lb ed="X" n="0843b16"/><lb ed="R007" n="0401b10"/>故不见。涅槃经是三乘中捨权就实相，法花即是 <lb ed="X" n="0843b17"/><lb ed="R007" n="0401b11"/>捨权就实智，二部经俱是三乘中第六时教，但为 <lb ed="X" n="0843b18"/><lb ed="R007" n="0401b12"/>化相门中说时前後，故分涅槃为第七时教，然其 <lb ed="X" n="0843b19"/><lb ed="R007" n="0401b13"/>智境无有次第古今时也。</p> <lb ed="X" n="0843b20"/><lb ed="R007" n="0401b14"/><p xml:id="pX04p0843b2001">第八、说花严经时，于刹那际通摄三世及十世圆 <lb ed="X" n="0843b21"/><lb ed="R007" n="0401b15"/>融教者。如经说云：入刹那际三昧，降神、受生、八相、 <lb ed="X" n="0843b22"/><lb ed="R007" n="0401b16"/>成道、入涅槃，总不移时。为依本性理智，本无时故， <lb ed="X" n="0843b23"/><lb ed="R007" n="0401b17"/>非权依本也，故名为入。非是本法性中而有出入 <lb ed="X" n="0843b24"/><lb ed="R007" n="0401b18"/>三昧，以化仪轨则施方便言。是故诸明人莫随其 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0843c" n="0843c"/> <lb ed="X" n="0843c01"/><lb ed="R007" n="0402a01"/>言，言<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>一人入刹那际三昧。此经教门无始 <lb ed="X" n="0843c02"/><lb ed="R007" n="0402a02"/>无终，是<persName>佛</persName>实报果德，性相圆周。若求其头尾长短， <lb ed="X" n="0843c03"/><lb ed="R007" n="0402a03"/>始终路绝，出此法外，别生情量，总是权门，非究竟 <lb ed="X" n="0843c04"/><lb ed="R007" n="0402a04"/>说。如此法门，<persName>佛</persName>不出世，亦无涅槃。诸性一性，诸智 <lb ed="X" n="0843c05"/><lb ed="R007" n="0402a05"/>一智，诸相一相，诸行一行，三世一念，一念三世，乃 <lb ed="X" n="0843c06"/><lb ed="R007" n="0402a06"/>至十世，如是等法无始无终，名为常转法轮。如圆 <lb ed="X" n="0843c07"/><lb ed="R007" n="0402a07"/>珠无方，如明镜顿照，如虚空无隔，如响无依，如影 <lb ed="X" n="0843c08"/><lb ed="R007" n="0402a08"/>不碍，如化人所生。若人了得此法门者，<persName>佛</persName>智、自然 <lb ed="X" n="0843c09"/><lb ed="R007" n="0402a09"/>智、无师智之所现前。为此法无出没故，还以自然 <lb ed="X" n="0843c10"/><lb ed="R007" n="0402a10"/>无出没智而自能得之，非情计思量之所能得也。 <lb ed="X" n="0843c11"/><lb ed="R007" n="0402a11"/>一切权教法门，总在其中，一时而说。为诸权教不 <lb ed="X" n="0843c12"/><lb ed="R007" n="0402a12"/>出法界，无三世故，各依自见，无量差殊。</p> <lb ed="X" n="0843c13"/><lb ed="R007" n="0402a13"/><p xml:id="pX04p0843c1301">第九、共不共教者，为说诸大乘经，人天三乘同闻， <lb ed="X" n="0843c14"/><lb ed="R007" n="0402a14"/>得益各别。经云：菩萨在一小众生身中，成<persName>等正觉</persName>， <lb ed="X" n="0843c15"/><lb ed="R007" n="0402a15"/>转法轮，度无量众生。其此小众生，不知不觉。此乃 <lb ed="X" n="0843c16"/><lb ed="R007" n="0402a16"/>常与众生共，及以大小乘，共在<persName>佛</persName>海中。身之与心， <lb ed="X" n="0843c17"/><lb ed="R007" n="0402a17"/>本无差别。然见<persName>佛</persName>不见<persName>佛</persName>，闻法不闻法，解脱知见 <lb ed="X" n="0843c18"/><lb ed="R007" n="0402a18"/>大小及苦乐，各各不同。是故名为共不共教。又经 <lb ed="X" n="0843c19"/><lb ed="R007" n="0402b01"/>云：入刹那际，三昧示现，从<name role="" type="person">兜率天</name>降神母胎，出现 <lb ed="X" n="0843c20"/><lb ed="R007" n="0402b02"/>转法轮，入涅槃。此乃于无时之中，诸众生等，自得 <lb ed="X" n="0843c21"/><lb ed="R007" n="0402b03"/>时分，见初中後。于一音法内，自得天人小乘大乘 <lb ed="X" n="0843c22"/><lb ed="R007" n="0402b04"/><persName>佛</persName>乘，自得道果，各各不同。见<persName>佛</persName>住劫寿命长短，各 <lb ed="X" n="0843c23"/><lb ed="R007" n="0402b05"/>自差别。而实<persName>如来</persName>，性无造作，无生无灭。然以无作 <lb ed="X" n="0843c24"/><lb ed="R007" n="0402b06"/>法性，无垢白净之智，自体淸净，能称彼念，令无失 <pb ed="X" xml:id="X04.0225.0844a" n="0844a"/> <lb ed="X" n="0844a01"/><lb ed="R007" n="0402b07"/>时。如是与<persName>佛</persName>，共法共智，共时共身，共心共乘。以知 <lb ed="X" n="0844a02"/><lb ed="R007" n="0402b08"/>见解脱，各各不共。故言共不共教。亦如五百声闻， <lb ed="X" n="0844a03"/><lb ed="R007" n="0402b09"/>共在花严会，而如聋如盲，是其事也。</p> <lb ed="X" n="0844a04"/><lb ed="R007" n="0402b10"/><p xml:id="pX04p0844a0401">第十、不共共教者，如花严经中，十方雲集诸来菩 <lb ed="X" n="0844a05"/><lb ed="R007" n="0402b11"/>萨及<persName>佛</persName>国土，所从来方不同各别，所共同声说法 <lb ed="X" n="0844a06"/><lb ed="R007" n="0402b12"/>总同，闻法获益能同能别。又于会中天龙八部、人 <lb ed="X" n="0844a07"/><lb ed="R007" n="0402b13"/>非人等各各差殊，同得毘卢遮那果德，法门具同 <lb ed="X" n="0844a08"/><lb ed="R007" n="0402b14"/>具别自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0844a09"/><lb ed="R007" n="0402b15"/> <lb ed="X" n="0844a10"/><lb ed="R007" n="0402b16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>大方廣<persName>佛</persName>花严经合论简要卷之一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0832c1101" to="#end0832c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0833a0601" to="#end0833a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">纂</lem><rdg wit="#wit.orig">篡</rdg></app> <app from="#beg0833c0401" to="#end0833c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0835b0901" to="#end0835b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0835c1801" to="#end0835c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0836a2201" to="#end0836a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0836a2202" to="#end0836a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0836b1001" to="#end0836b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0837a2401" to="#end0837a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0837b2301" to="#end0837b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0839a2201" to="#end0839a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0839b1401" to="#end0839b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0840a1101" to="#end0840a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0841a0301" to="#end0841a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0841a0501" to="#end0841a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0841a1601" to="#end0841a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0841a1901" to="#end0841a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0841a2201" to="#end0841a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0841b0501" to="#end0841b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0841b1301" to="#end0841b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0842a0201" to="#end0842a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0842b0501" to="#end0842b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0842b2201" to="#end0842b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0842c0601" to="#end0842c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0831001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0831001">之疑以</note> <note n="0834001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0834001">舍疑含</note> <note n="0835001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0835001">千疑干</note> <note n="0835002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0835002">我疑或</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0832c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0832c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0833a0601" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X04.0833a06.17" target="#nkr_note_add_0833a0601">纂【CB】，篡【卍续】</note> <note n="0833c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0833c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0835b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0835b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0835c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0835c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0836a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0836a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0836a2202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0836a2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0836b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0836b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0837a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0837a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0837b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0837b2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0839a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0839a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0839b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0839b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0840a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0840a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0841a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0841a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0841a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0841a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0841a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0841b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0841b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0841b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0842a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0842b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842b0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0842b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0842c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0842c0601">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>